افضل نژاد
نمي دانم آيا در قرن حاضر كه جهان را به دهكده تشبيه مي كنند آيا كسي هست كه آوازه اسلام به او نرسيده باشد. باورش سخت است چرا كه با وجود پيشرفت وسيع و سريع ارتباطات حتي در دورترين و محروم ترين نقاط جهان گيرنده اي هست تا بوسيله آن از نقاط دور و نزديك دنيا گروه هاي مختلف و يا از اكتشافات علمي و حوادث گوناگون آگاهي پيدا كرد.
براي من سخت بود كه باور كنم ولي خبري را شنيدم كه بسيار تكان دهنده بود; خبر اين گونه بود : انسان هايي در جنگل هاي افريقا زندگي مي كنند كه نه تنها زندگي عادي ندارند بلكه به شيوه انسان هاي اوليه روزگار خود را سپري مي كنند. در آن لحظه متعجب شدم و بسيار تاسف خوردم چرا كه هم اكنون در قرن 21 زندگي مي كنيم قرني كه اوج پيشرفت بشر است ; از كشف كهكشان ها گرفته تا بررسي كوچك ترين ذره اتم . اين پيشرفت به گونه اي است كه حتي انسان ها در قرون گذشته تصور احتمال محال بودن چنين پيشرفتي را هم به ذهن خود راه نمي دادند. اوج پيشرفت بدان سان است كه دانشمندان دو برابرشدن علم را تنها در دو ساعت مي دانند.
در راستاي اين تكاپوي علمي و توسعه ارتباطات بشر به دستاوردي جديد نائل شد; دستاوردي كه به عنوان رسانه مطرح شده و تحولي عظيم در زندگي بشر ايجاد كرده است چرا كه توسط همين رسانه ها هزاران هزار تفكر و عقيده درست و غلط به مخاطبان منتقل مي شود. از خود سئوال مي كنم كه از اين رسانه ها چه كساني استفاده مي كنند آيا به بيان حقايق مي پردازند آيا از اسلام حرفي به ميان مي آورند اسلامي كه آخرين پيام الهي و آخرين برنامه هدايت بشر از جانب خداوند است برنامه اي كامل و جامع كه بشر تا اين زمان بدان برخورد كرده است . اين عقيده تنها براي مسلمانان نيست بلكه افراد غيرمسلمان هم به آن اعتراف مي كنند. مشهورترين آنها يعني آلبرت اينشتين كه از برجسته ترين دانشمندان قرن بيستم شناخته شده است و داراي نظريه « ثابت بودن زمان در سرعت ثابت » و ده ها نظريه ديگر كه تاكنون كسي دليلي بر رد آن نياورده است در رابطه با قرآن كتاب آسماني اين چنين گفته است : « قرآن كتاب جبر هندسه و يا حساب نيست بلكه مجموعه اي از قوانين است كه بشر را به راه راست راهي كه بزرگ ترين فلاسفه از تعريف آن عاجزند هدايت مي كند. » شخصي ديگر به نام دكتر گوستاولوبون مورخ بزرگ فرانسوي در باره اين كتاب مقدس مي گويد : « قرآن كه كتاب آسماني مسلمين است به تعاليم و دستورات مذهبي منحصر نمي شود وفاي به عهد اكرام به والدين كمك كردن به زنان بيوه يتيم و سرپرستي آن ها نيكي كردن در مقابل بدي كه در موارد متعددي تاكيد شده و در آن تمام اين صفات و خصلت هاي پسنديده تعليم داده شده است . تعليمات اخلاقي قرآن به مراتب بالاتر از تعاليم انجيل است . »
حال با توجه به اين دو ديدگاه از صدها ديدگاه متفكران غيرمسلمان آيا ما مسلمانان نبايد به جاي آن كه يكديگر را سركوب كنيم و يا با يكديگر به جنگ بپردازيم دور هم جمع شويم و قرآن خود را به جهانيان عرضه كنيم و در قرآن مطالعه كنيم به جاي آن كه دائما براي هم شبهه ايجاد كنيم و وقت خود را صرف جواب دادن اين شبهات ساختگي كنيم در قرآن به بحث بپردازيم . به معلمان قرآن رجوع كنيم معلماني كه ذخيره هاي الهي اند و طبق خود قرآن آن ها داناترين و مومن ترين افرادند و در نزد خداوند بالاترين مقام را دارند. آيا ما نبايد اين معلمان را الگوي خود قرار دهيم معلماني كه پيامبر اسلام (ص ) از آن ها تعبير به « اهل البيت » كرده و از تمامي مسلمانان دوستي آن ها را خواستار شده است ما مسلمانان بايد از خود شرمنده باشيم كه اجازه مي دهيم در اين جهان فردي فيلمي بر ضد اسلام بسازد كه البته هر چند با ساختن آن فيلم تنها پرده از باطل خود برداشت و باعث شد كه در هلند همه به سوي مطالعه قرآن بشتابند و ديگر يك جلد قرآن در كتاب فروشي ها يافت نشود چرا كه مردم به سمت اين كتاب الهي روي آوردند تا با چشم خود ببينند كه اين قرآن چه مي گويد. اين كتاب الهي كه عده اي آن را مايه جنگ و نزاع معرفي كردند چيست آيا ما كه ادعا مي كنيم مسلمان هستيم نبايد خودمان قرآن را به جهانيان معرفي كنيم ما مسلمانان نبايد بين خود اتحاد برقرار كنيم
براي اتفاق چنين رويدادهائي بايد ببينيم خداوند در قرآن چه فرموده . در سوره آل عمران آيه 103 فرموده : « واعتصموا بحبل الله جميعا و لا تفرقوا و اذكروا نعمت الله عليكم اذا كنتم اعدا فالف بين قلوبكم فاصبحتم بنعمته اخوانالله »
« و همگي به رشته دين خدا چنگ بزنيد و به راه هاي متفرق نرويد و به ياد آوريد اين نعمت بزرگ خدا را كه شما با هم دشمن بوديد خدا در دل هاي شما الفت و مهرباني انداخت و به لطف خداوند همه برادر ديني يكديگر شديد.
طبق اين آيه خداوند ما مسلمانان را برادر مي خواند و دستور مي دهد كه به راه هاي متفرق نرويم . در وحدت هم بايد اين گونه باشيم . البته بايد ديد وحدت به چه معناست و دليل آن چيست آيا مطرح كردن نظريات و بعضي اختلافات وحدت را خدشه دار نمي كند اين سئوال مهمي است كه افراد بسياري مي پرسند و گاه به دليل اين كه پاسخ آن را نمي دانند مي گويند بايد همه اختلافات را كنار گذاشت . يا گروهي ديگر مي گويند مگر ممكن است بين شيعه و سني وحدتي ايجاد شود زيرا وحدت زماني است كه هر دو گروه دست از اعتقادات خود برداشته و به مشتركات بسنده كنند كه اين هم غيرممكن است . براي همين منظور در زير تعريفي از وحدت ارائه مي دهيم كه منطبق با قرآن و سخنان پيامبر گرامي اسلام (ص ) باشد.
وحدت به معناي اين است كه ما مسلمانان در زمان حاضر در مقابل هجوم بيگانگان بايستيم و از خود حفاظت كنيم و در برابر تمام تبليغاتي كه عليه اسلام به عمل مي آورند دين خود را آن طور كه هست در معرض نمايش قرار دهيم بايد ميان خود برادري برقرار سازيم به گونه اي كه اگر يكي از كشورهاي اسلامي مورد هجوم قرار گرفت به مقابله بپردازيم و آن كشور را از چنگ متجاوز بيرون آوريم . اگر كشوري به اسلام اهانت كرد در مقابلش بايستيم و آن كشور را تحريم كنيم و همچنين قرآن را كه مايه هدايت بشر است براي جهانيان ترجمه كرده امكان استفاده از آن را برايشان فراهم كنيم از همه مهم تر حقايق قرآني را برايشان آشكار نمائيم .
البته بديهي است كه اين وحدت با وجود اختلاف نظر بين فرق اسلامي است و اشكالي در بيان آن ديده نمي شود اما نبايد به گونه اي باشد كه اگر مطرح شد باعث بهم خوردن اين اتحاد بشود. براي اين كه اين اتفاق رخ ندهد بايد مباحثه هايي را برگزار كرد تا علماي فرق مختلف اسلامي به بحث و گفتگو بپردازند نه اين كه افراد عادي و بي سواد حرف هائي بزنند كه خواسته يا ناخواسته سبب بروز ناراحتي براي فرقه اي از مسلمانان را فراهم كند به گونه اي كه آن گروه خود را از اين اتحاد خارج كرده و كنارگيري نمايد و به جاي اين كه از مسلمانان حمايت كند براي از بين بردن گروه هاي ديگر با بيگانگان همكاري نمايد. البته حساب فرقه و يا گروه هاي ساختگي كه اكثر علماي اسلامي اين موضوع را تاييد مي نمايند و فعاليت هاي تفرقه افكنانه آن را اذعان مي نمايند از حساب ساير فرق رسمي و معتبر كه مورد قبول اكثريت علماي كشورهاي اسلامي قرار گرفته جدا است . ازجمله اين گروه ها فرقه وهابيت است كه اكثر دانشمندان و علماي سني و شيعه و كشورهاي مختلف اسلامي كج روي ها و تعليمات تفرقه افكنانه و خطرآفرين آن ها را گوشزد نموده و خواهان عدم فعاليت آن ها در كشور خود شده اند زيرا كه با برداشت هاي نابجا از معارف اسلامي و اعمال آنها باعث از بين رفتن اتحاد و همبستگي به وجود آمده در بين امت اسلامي شده اند.
نمونه بارز آن هنگام به قدرت رسيدن اين گروه در افغانستان مشاهده شد و يا هم اكنون كه در بعضي از مناطق افغانستان و يا پاكستان كه قدرت در دستشان است قوانيني را اجرا مي كنند كه صددرصد مغاير تعليمات و معارف بلند اسلامي است . به عنوان مثال : منع كردن دختران از تحصيل تخريب حدود چهارصد مدرسه دخترانه منع حضور زنان در اجتماع اجبار در نحوه ريش گذاشتن مردان و در جاهائي كه منافع آنها تامين مي شود اجتهاد در عمل كردن به قوانين اسلامي مانند اين كه در عربستان حكم دارنده ترياك و مواد مخدر اعدام است ولي كشت همين ماده در افغانستان به علت نياز مالي تشويق مي شود و در نتيجه توليد 90 درصد ترياك جهان در نظر آن ها مجاز مي گردد.
در هر صورت اگر ما به خرد جمعي مسلمين و به ادله شرعي و آيات قرآني مراجعه كنيم ايجاد اتحاد بين فرق مختلف اسلامي در مقابل كفر جهاني از واجب ترين واجبات اين زمان است . لذا ما براي ايجاد اين وحدت بايد به دنبال اشتراكات گروه هاي مختلف اسلامي باشيم و از بيان افتراقات پرهيز نمائيم . البته مباحثات علمي و ارائه دليل هاي قرآني و عقلي و روائي براي روشن شدن معارف اسلامي و بررسي هاي تاريخي با مستندات صحيح مورد قبول طرفين هيچگاه به وحدت و اتحاد ما خللي وارد نكرده بلكه پس از روشن شدن آن ها راه را براي برداشتن موانع اتحاد و قدم گذاشتن در راه وحدت هموارتر مي كند. ما فرق مختلف اسلامي مشتركات اصولي كمي نداريم تا نوبت به رسيدن اختلافات برسد.
اكنون به بعضي از اين اصول اشاره مي نمائيم : ملاحظه كنيد اصل اوليه و زيربناي تفكر همه امت اسلامي كلمه توحيد است كه قولوا لااله الاالله تفلحوا. هيچ فرد مسلماني چه برسد به گروه هاي اسلامي با گرايش هاي مختلف يافت نمي شود كه در اين اصل خدشه اي وارد نمايد. بنابراين اصل اوليه و زيربنايي مشتركات فرق مختلف اسلامي اصل توحيد است . اصل دومي كه مورد قبول همه آحاد مسلمانان و فرق گوناگون اسلامي است پيامبري وجود گرامي خاتم انبيا حضرت محمد(ص ) است كه هيچ گونه اختلافي در اين مورد از صدر اسلام تا به امروز نبوده و كسي در اين مورد سخني نگفته است . سومين اصل از اصول وحدت و اتحاد فرقه هاي مختلف اسلامي داشتن يك متن مستند الهي تحريف نشد و دست نخورده با قدمت بيش از هزار و چهارصد و پنجاه ساله به نام قرآن مقدس است كه چنين سابقه اي در هيچ يك از اديان الهي نيست . اصل چهارمي كه بايد به آن اشاره كرد كه خميرمايه وحدت بين همه مسلمين اعم از اهل تسنن و شيعه مي باشد و امري شفاف تر از اين در آيات و احاديث استخراج شده از كتب معتبر همه گروه هاي اسلامي يافت نمي شود دوستي اهل بيت نبوت است كه در پايان اشاراتي در اين مورد خواهيم داشت . اصل پنجم كه يكي از مهمترين عوامل وحدت در پيش روي مسلمانان است كه از جهت عقلي و شرعي و انساني سبب اتحاد است وجود دشمن با همه ابزارهاي مدرن آن يعني قدرت سياسي نظامي مالي علمي رسانه اي است . اگر آن اصول مشترك چهارگانه درون ديني خدا قرآن پيامبر و اهل بيت عليهم السلام هم نبود و تنها اين عامل مهم برون ديني وحدت يعني داشتن دشمن مشترك پرقدرت و حيله گر باشد براي ايجاد وحدت كافي بود.
ملاحظه مي كنيم كه همه مسلمانان در سراسر جهان در داشتن فرمانده و مالك جهان خداي يگانه و پيامبري از جانب آن خداوند و كتابي يگانه كه محتواي آن سخنان نازل شده خداوند عزوجل بر آن پيامبر و الگوهاي بي مثال در عالم بشريت يعني اهل بيت و داشتن دشمني نيرومند و مكار مشترك هستند. آيا براي ايجاد وحدت و اتحاد بين گروه هاي مختلف ديني و حتي سياسي غيرديني چيزي غير از تعيين راه و رهبر و قانون و الگوئي عمل كننده به آن قانون و داشتن دشمن مشترك لازم است البته داشتن يك قبله و دارابودن احكام مشترك مانند : نماز روزه برپائي مراسم حج و... كه از عوامل وحدت درون ديني است را نبايد از نظر دور داشت كه هر يك جاي بحث خود را مي طلبد.
اما در مورد اهل البيت كه يكي از اصول مشترك بين مسلمين است اشاراتي از قرآن مي آوريم : خداوند در سوره شوري آيه 23 مي فرمايد : « ... قل لا اسئلكم عليه اجرا الا الموده في القربي ... » خداوند دوستي نزديكان و اهل بيت پيامبر(ص ) را به ما دستور مي دهد و خود حضرت ايشان را معرفي كرده اند بايد به معلمان قرآن رجوع كنيم چرا كه سخنان ايشان صحيح است . زيرا هم خداوند در قرآن و هم پيامبر بزرگوار اسلام (ص ) آن ها را تاييد و برگرفتن سخنان ايشان تاكيد فرموده است . هنگامي كه بر ما مسلمانان واجب شده در نماز در قسمت تشهد بر آن ها سلام و صلوات بفرستيم اين خود نشان از عظمت آن ها است بايد به قرآن و ساير كتب خود مراجعه كنيم و آن ها را بشناسيم . آنان دارنده علم الهي هستند خداوند ايشان را واسطه خير و بركت معرفي كرده است . و در ذيل آيه تطهير (انما يريد الله ليذهب عنكم الرجس اهل البيت ليطهركم تطهيرا) اهل بيت خاندان پيامبر و پنج تن معرفي شده است . همچنين در آيه مباهله به اين مطلب اشاره شده است .
ازجمله اهل بيت پيامبر حضرت زهرا سلام الله عليه دختر برگزيده پاره تن رسول اكرم (ص ) و دردانه پيامبر(ص ) مي باشد. اين بانوي عاليقدر كه در شان ايشان سوره كوثر نازل شده و اين نشان از شخصيت والاي ايشان است فردي هستند كه طبق روايات فريقين (شيعه و سني ) پاره تن پيامبر اكرم (ص ) را الگو و سخنان ايشان را سرمشق و حجت براي خود قرار دهيم دست از تفرقه هاي خود برداريم و به ايشان رجوع كنيم ببينيم ايشان چه فرموده اند كسي كه پاره تن پيامبر باشد مگر مي شود سخني بگويد كه اشتباه درآيد ايشان يكي از مفسران قرآن اند. كه بايد مطيع حرف ايشان باشيم . بايد ايشان را به جهانيان معرفي كنيم تا نشان دهيم كه اسلام دين خشونت نيست . دين پايداري و مقاومت است دين مهرباني است ديني است كه باعث تعالي انسان مي شود. اسلام فاطمه زهرا(س ) است . اين دين بدون ايشان معنا نمي شود.