پاسدار اسلام
شماره 330 ماهنامه پاسدار اسلام با عناوين زير منتشر شده است : صبر و شكيبايي فداكاران مخلص راه خدا فاطمه زهرا(س ) از ديدگاه امام خميني آنارشيسم فرهنگي در اينترنت و تهديدات اخلاقي و اجتماعي آن و تعدادي عناوين ديگر. در ذيل براي بهره مندي خوانندگان مقاله اخير را كه نوشته شهرام مهدوي مطلق مي باشد درج مي كنيم .
امروز به روز شدن فن آوري ها و... به تبع آن افزايش دنياي مجازي خصوصا در شبكه گسترده اينترنت با سرعت زيادي صورت مي گيرد در مدت بسيار كوتاهي نه تنها سطح زندگي و روابط را دگرگون ساخته بلكه اصول و باورها و حجاب هاي اخلاقي و اجتماعي جوامع بشري و انساني را دچار دستخوش كرده است و سبب شده است كه به نظر جمع كثيري از صاحب نظران در علوم اخلاقي و اجتماعي اينترنت به دنبال جهاني سازي است و سردمدار جهاني سازي كشورهاي غربي و جهان اولي ها هستند كه خود در مقدمه جهاني سازي ماموريت هاي خاص را دنبال مي كنند و ازجمله اين ماموريتها هرزه نگاري و كژانديشي اخلاقي و اجتماعي خصوصا در كشورهاي روبه توسعه خويش برسند و در ميان كشورهاي موسوم به جهان سوم در كشورها و ملت ها و دولت هايي كه نسبت به اصول اخلاقي اجتماعي ديني و مذهبي حساسيت بيشتري دارند به همان ميزان حساسيت بيشتري دارند به همان ميزان حساسيت و تهديد جدي در استفاده از اينترنت و ابزارهاي جهاني وجود دارد. و البته به اين معنا نيست كه افراد يا نظام هايي كه به اصول اخلاقي حساس نيستند در معرض تهديد قرار ندارند بلكه بايد بگوييم اين نظام ها بعضا يا خود مروج آنارشيسم اخلاقي اجتماعي هستند كه امروزه تهديدات و معضلات اخلاقي در چنين نظام هايي آنچنان ويرانگر است كه نسل بشريت در آن نظام هاي روبه انقراض رفته است به باعث ازهم پاشيدگي نظام خانواده شده sex طوريكه روابط نامشروع و زندگي غيرضابطه مند اجتماعي اخلاقي و فرهنگ برهنگي و است .
هرچند كه هرزه نگاري كژانديشي و اخلاقي در اين نظام ها سابقه طولاني تر دارد. اما رواج دنياي مجازي اينترنت بصورت كنترل نشده و ترويج بي بندباري اخلاقي در اين شبكه گسترده اقدام به آن را آسانتر كرده است اين كژ كاري خود سرآغازي شد تا امراضي چون ايدز را كه امروزه به عنوان « طاعون روبه گسترش قرن » از آن ياد مي كنند; بشريت را به ورطه نابودي بكشاند و از اين بابت دنياي مجازي اينترنت را براي استفاده سايرين نيز ناامن نمودند امروزه دنياي اينترنت اگرچه مي رود تا دنيا را در دورترين افق ها و حتي خانه ها و خانواده ها را در قبضه خود درآورد و دولت و ملتهاي الكترونيكي را در جهان ايجاد كند يك محيط كاملا ناامن است .
در خود اين دنياي مجازي آزارگرهاي اينترنتي كه مثل مور و ملخ از ديوار صندوقهاي الكترونيكي بالا مي رود هيچ محيطي را مورد اطمينان نگذاشته اند. گرام استاد فلسفه اخلاق در دانشگاه ابر دين اسكاتلند در مقاله اي در اين زمينه مي گويد : « اينترنت بيشتر از آنكه آنار شي سياسي را ترويج كند آنار شيسم اخلاقي را رواج مي دهد و اين واقعا ويرانگر است » .
اكثر كارشناسان معتقدند كه همه آنارشيست ها از اينترنت استقبال مي كنند اعم از آنارشي هاي سياسي تروريستي اقتصادي اجتماعي امنيتي و اخلاقي و فرهنگي لذا اينترنت و فضاي مجازي تقريبا غيرقابل شناسايي آن داراي توان ضد حكومتي و براندازي و هرج ومرج (سياسي اخلاقي فرهنگي اقتصادي و...) مي باشد زيرا تمام تعاملات و ارتباطات برروي شبكه اينترنت بدون توجه به مرزهاي عقيدتي ملي و خطوط قرمز اخلاقي و اجتماعي صورت مي گيرد.
اگرچه اين خصوصيات مي تواند از خصوصيات بين المللي اينترنت باشد ولي در واقع فضايي است كه كنترل چنداني ندارد ابزار و محيط اينترنت براي ارتباط بين ملت ها و دولت ها با آنچه كه در عالم واقع به عنوان ارتباط معنا مي شود فرق دارد و همان طور كه گفته شد فضاي شبكه مجازي است و نسبت به باورها و مرزهاي ملت ها و دولت ها بي اعتنا است و چه بسا ارتباط در شبكه بين كساني انجام مي شود كه در فضاي حقيقي كاملا با هم غريبه هستند. اگرچه سخن در اين موضوع از حوصله اين نوشتار خارج است ولي بايد اذعان داشت كه سطحي نگري و عوام گرايي بعد از جنبه بين المللي اينترنت از خصوصيات ديگر آن است كه همين ويژگي باعث استقبال آنارشيست ها شده است چرا كه در اين فضاي عوام گرايانه كه گاهي عمقي هم مي باشد آنچنان زمينه اي وجود دارد كه همه افراد با هر مرتبه و رتبه و اعتقاد و مرام و مسلك مي توانند به صورت نامحدود وارد اين شبكه شوند و در شكل دهي و موارد ريز و درشت دنيا دخالت نمايند و هيچ صلاحيت خاصي براي جست وجو و اعمال نظر در اينترنت وجود ندارد و علاوه بر آن با وارد شدن كامپيوتر به خانه هاي مدارس مغازه ها و تشكيل كافه هاي اينترنتي دسترسي آسان تر و ارزان تر شده است اگر چه ممكن است اعمال نظرهاي دولتي در اينترنت مثل كنترل سايت هاي غيراخلاقي تا حدودي اينترنت را كاناليزه كند ولي حجم تهاجمي موجود در اينترنت در راستاي گسترش بي بندوباري آنچنان زياد است كه در قالب نام و آدرس هاي گمنام و حتي مستعاربه ماموريت خود ادامه مي دهند و لذا عملا سانسور در اينترنت با مشكل مواجه است و آنچه تواند اينترنت را كاناليزه كند فرهنگ سازي است كه اين امر در كشورهاي اسلامي خصوصا در كشور ما بسيار حائز اهميت است كه كاملا هوشيارانه با اينترنت رابطه برقرار كنيم ولي به آن گونه كه اينترنت را مضر صرف بدانيم بلكه همين قدر كه بدانيم اينترنت مي تواند علاوه بر جنبه هاي فراوان مثبت داراي جنبه هاي فراوان تر منفي باشد كافي است تا هوشيارانه تر برخورد كنيم و دقيقا منظور نگارنده برانگيخته شدن حواسها و احساسات در استفاده از اينترنت خصوصا در بين قشرهاي نوجوان و حتي كودكان است نه مانع شدن از اينترنت و نتايج آن .
واقعيت اين است كه وقتي يك وب گرد جوان يا نوجوان تحت تاثير مسائل و اجتماعي رواني حاكم در دنياي اينترنت به دنبال يك وب گرد مشابه است وقتي كه اين نوجوان يا جوان بدون هيچ نظارت و كنترلي به راحتي به وب گرد مشابه در اينترنت دسترسي پيدا كند يا با گرفتن چند آدرس سايت غيراخلاقي به جستجو بپردازد نهايتا در دنياي ناهنجاري اخلاقي (تصاوير داستانها و مجموعه هاي
غيراخلاقي بسيار ناخوشايند مجازي و...) قرار مي گيرد كه ممكن است بر لوح سفيد ذهن او خدشه وارد كند و اين همان آغاز فروپاشي اخلاقي است كه نام آن را مي توان آنارشيسم اخلاقي در اينترنت گذاشت و چه بسا زنگ خطري براي فروپاشي خانواده ها باشد و چنانچه هرازگاهي در صفحه حوادث مجلات خبرهاي ناخوشايند غيراخلاقي خانوادگي به گوش مي رسد كه اكثرا ناشي از چنين هرج و مرج اخلاقي در ابزارهاي اطلاع رساني نوين ازجمله اينترنت مي باشد و صداي اين زنگ خطر در كودكان كنجكاو و خردسالان بازي گوش كه به اينترنت ها دسترسي دارند با وجود كارتن هاي سرگرم كننده غيراخلاقي بيشتر و بلندتر به گوش مي رسد و لذا حساسيت در اين بخش هم بايد به مراتب بيشتر و دقيق تر باشد و بدانيم كه اينترنت ابزاري با امكانات جديد است كه بايد به درك عميق تري از آن رسيد.
آنچه در اين نوشتار مطرح است بحث نحوه استفاده از اينترنت است و در حقيقت از اينترنت سواستفاده مي شود و اين سواستفاده در اثر زمينه اي است كه در خون اين شبكه وجود دارد. واقعيت اين است كه مطالعات در حوزه اينترنت تازه شروع شده است و هنوز هم ) است كه روزانه در حال رشد غيرقابل www نتيجه اي جامع از آن به دست نيامده است و اين هم به دليل وسعت اينترنت و شبكه جهاني ( تصور و پيش بيني است كه در اوج قله انقلاب صنعتي ديجيتالي قرار دارد و در حال به وجودآوردن يك انقلاب ارتباطي اجتماعي اقتصادي و... است كه دنياي آن با واقعيت فرق مي كند.
آموزه هاي غيراخلاقي در اينترنت دارد به سمت واقعيت مي رود و از اين رو مدتي است كه افراد زيادي اعم از دختر و پسر در اثر ) و يا ديگر ابزارها و شگردهاي موجود در اينترنت مورد اغفال واقع شده اند و حتي chat ارتباطات اينترنتي در دنياي مجازي از طريق ( مرتكب اعمال خلاف غيرمنتظره شده اند.
لذا سيل تهاجم فرهنگي اخلاقي در اينترنت داراي قدرت تخريب رواني هم مي باشد كه مي تواند شيوه هاي ارتباطي اجتماعي و اخلاقي را كاملا تحت تاثير قرار دهد.
از آنجا كه در فضاي مجازي تقريبا غيرقابل كنترل اينترنت ايجاد روابط خصوصا در بين جوانان و نوجوانان كاربر كه روزانه هزاران نفر به آنها افزوده مي شود; بسيار آسان است و با سرعت فوق تصوري به سمت روابط دوستانه و عاشقانه و نهايتا روابط نامشروع مجازي و در انتها هم حقيقي پيش مي رود و در بيشتر وقت ها (با توجه به گزارشات و اخباري كه از صفحات رسانه هاي نوشتاري و پليس جنايي ) به گوش مي رسد چنين روابطي نهايتا به مرحله عمل و اجرا تبديل مي شوند و در يك تحقيق آمده 31 % روابط مجازي غيرمشروع به واقعيت رسيده اند و اين واقعيتها همان اغفال شدن جوانان و نوجوانان دختر و پسر در دام افراد شرور و ولگرد اينترنتي و خياباني و باندهاي مخوف است كه چه بسا آمار زيادي از اغفال شدگان ; ناخواسته مرتكب انواع جرم ها و جنايتها شده و مورد انواع تعرض ها قرار گرفته اند از اينروست كه بايد بگوييم آنارشيسم اخلاقي در اينترنت ; چرا كه فضاي مجازي اين شبكه محيط بسيار مناسبي براي رشد قارچ گونه انواع رفتارهاي نامشروع غيرقابل نظارت است .
اگرچه جذابيت علمي بودن استفاده درست از اينترنت و فايده هاي علمي پژوهشي و بنيادي و... آن هيچگاه قابل انكار نبوده و نيست و از اين جهت اينترنت در جهت مثبت آن توانسته جان هزاران نفر را تاكنون از مرگ نجات دهد و بسياري از پيشرفتهاي روزانه بشر مديون استفاده از خدمات و اطلاعات اينترنت است ولي از طرف ديگر خوشبينانه و بدون پيش زمينه هاي لازم در فرهنگ درست استفاده از تكنولوژي و بدون داشتن آگاهي از مضرات تكنولوژي و بدون داشتن آگاهي از مضرات تكنولوژي ها; به استقبال تكنولوژي خصوصا اينترنت رفتن مي تواند صدمات جبران ناپذيري را بر پيكره اجتماع خصوصا در يك نظام ديني وارد كند. امروزه استفاده بيش از حد از تكنولوژي ها مدت عمر انسانها و اميد به زندگي را به همان اندازه كه افزايش داده است بيشتر از آن كاهش داده است و شيوع بيماريهاي قلبي عروقي رفتاري كه رو به گسترش هم هست در اثر فاصله گرفتن از طبيعت و استفاده از تكنولوژي است و درخصوص خدمات و مضرات تكنولوژي است و درخصوص خدمات و مضرات تكنولوژي هزاران مقاله علمي به چاپ رسيده است و بحث آن هم از اين نوشتار خارج است ; اما اينترنت يكي از اين تكنولوژي هاست كه ساختمان پيچيده تري در تخريب روحي و رواني و جسمي و رفتاري دارد كه يكي از جنبه هاي آن مسائل اخلاقي است كه در اين شبكه هيچ خط قرمزي براي آن وجود ندارد و حساسيت در مورد تهديدات اخلاقي اجتماعي اينترنت زماني بيشتر و مهمتر جلوه مي كند كه :
الف : در كنار تمام مزاياي آن توجه داشته باشيم كه هدايت كننده و بارگذاري سخت افزاري و نرم افزاري اينترنت از طرف نظام سلطه و يا همان نظام لائيك استكباري صورت مي گيرد و روشن است كه مهمترين ماموريت اين شبكه جهاني سازي مدنظر غرب است كه در آن خلا اخلاق و معنويت و اديان الهي خصوصا اسلام عزيز به شدت احساس مي شود. اگرچه ما مي توانيم از همين طريق هم ايده هاي ارزشي خويش را به دنيا صادر كنيم و در واقع فرصت خوبي است اما بحث ما جداي از استفاده درست از اين شبكه است و در واقع ما مي خواهيم نهايتا به همين نكته برسيم كه مي شود از طريق اينترنت ديگران را به اخلاقيات و اسلام دعوت كنيم ولي هيچگاه خود اينترنت و طراحان و هاديان آن كسي را به اسلام و اخلاقيات و معنويت دعوت نمي كنند بلكه ماموريت اينترنت در اصل برعكس اين است و اين ما هستيم كه بايد هوشيارانه و از موضعي فعال با آن برخورد نماييم .
ب : اينكه بپذيريم در اينترنت زمينه هاي فراواني براي ارتباطات غيرمشروع كه نهايتا به واقعيت مي رسند وجود دارد و اين شبكه و استفاده از آن مي تواند باعث آسان شدن خيانت در روابط زناشويي و روابط دوستانه و حتي خانوادگي بشود كه عدم توجه به اين مهم چنانچه تاكنون صدمات زيادي را بوجود آورده است مي تواند ويرانگر هم باشد.
درصورتي مي توان ماموريت اينترنت را در زمينه اصول اخلاقي كاملا تاييد كرد كه خداي ناكرده اصول اخلاقي را ناديده بگيريم وگرنه با اعتقاد به اصول اخلاقي و ديني نمي توان اينترنت را به طور كامل تاييد كنيم بلكه همانند بسياري از تكنولوژي هاي جديد بايد محتاطانه با آن برخورد كنيم .
علي رغم اينكه اميد مي رود در دراز مدت و يا شايد كوتاه مدت نحوه استفاده از اينترنت در كشور ما دگرگون شود ولي درحال حاضر بدليل فقدان بسياري از زيرساختهاي فرهنگي ـ اقتصادي و اجتماعي و... بسياري از كاربران اين شبكه در جامعه و در استان ما نوجوانان و جواناني هستند كه دنبال هيچ پروژه علمي نيستند و متاسفانه به معتادان اينترنتي و يا ولگردهاي الكترونيكي تبديل شده اند. حتي اگر خيلي خوشبينانه به اين موضوع هم نگاه كنيم كه بعضي از اين مرجعه كنندگان به كافي نت ها دنبال پروژه هاي تحقيقاتي مدرسه و يا دانشگاه هستند; بارها مشاهده شده است كه اين مراجعه كنندگان از اين اينترنت به عنوان يك منبع استفاده نمي كنند بلكه از اين اينترنت مي خواهند كه يك تحقيق آماده و بدون زحمت را به آنها ارايه و يا معرفي نمايد بدون اينكه خود شخص در آن دخل و تصرفي داشته باشد و متاسفانه چنين تحقيقاتي در مراكز مربوطه و يا توسط اساتيد مربوطه آنچنان كه بايد و شايد مورد توجه در منبع يابي قرار نمي گيرد و اكثرا نمره هاي لازم را نيز از اين تحقيقات بدست مي آورند ولي در حقيقت روح تحقيق و پژوهش از فرد گرفته شده است .
اگر روزانه سري به كافه هاي اينترنتي ; كافي نت ها; بزنيم به اين واقعيت بيشتر مي رسيم كه :
اكثر كاربران اين كافه ها جوانان و نوجوانان و حتي كودكان اعم از دختر و پسر هستند كه چندان دنبال پروژه خاصي نيستند بلكه با چت ; گفتگوي اينترنتي مي كنند كه همانطور كه گفته شد بعضي از اين ارتباط هاي كنترل نشده مجازي به واقعيت مي پيوندد كه اغلب سرانجام هاي ناميموني داشته و يا دارند.
امروزه بسياري از بچه هاي مدرسه پولهايي را كه از خانه براي تغذيه به همراه دارند در كافه هاي اينترنتي خرج مي كنند كه عدم نظارت والدين و مديران و همچنين فقدان نظارت و احساس تحت كنترل نبودن از جمله مواردي است كه به تشديد اين موضوع دامن مي زند و پديده اعتياد اينترنتي مي رود تا با اعتياد مواد مخدر برابري كند و با اين تفاوت كه در اين اعتياد نوين محتوا هم دود مي شود و اگرچه شيوع رايج و خطرناكتر آن در سنين پايين بوده ولي چندان هم به مرزهاي سني محدود نمي شود و اصلا عمر اين نوع اعتياد خود دوران طفوليت را طي مي كند و مرز جنسي هم نمي شناسد. منظور اين اعتياد كارهاي تحقيقاتي نيست و واضح است كه كار تحقيقاتي بدليل اينكه يك حركت رو به جلو و فقدان روزمره گي است نمي تواند اعتياد بياورد بلكه شادابي خاصي را نيز به همراه دارد. منظور اين نوع اعتياد نوين همان گفتگوها دوست يابي ها وبگردي هاو... دنياي مجازي اينترنت است كه يك روزمره گي محض دارد و يكي از بيشترين و بالاترين سطوح اعتياد دارد و يكي از بيشترين و بالاترين سطوح اعتياد در اين دنياي مجازي محتواهاي جنسي و اخلاقي است كه حتي اصول اوليه اخلاق بشري را با بي رحمي تمام زير پا مي گذارد و در قالبهاي تصوير اتاق هاي چت نامه هاي الكترونيكي سايتهاي دوست يابي داستانها و رمانها نماهنگ ها و كليپ و حتي فيلم هاي غيراخلاقي و... در اين محيط به كاربران عرضه مي گردد كه يك آنارشيسم اخلاقي را ترويج و تبليغ مي كند كه در نوع خود ويرانگر است .
نكته مورد توجه اين است كه هم كاربران معتاد يا همان ولگردهاي اينترنتي و هم بارگذاران اين سايتها نه قابل شناسايي هستند و نه چندان قابل كنترل و رديابي ; و همه آنها در يك محيط آزاد آنگونه كه مي خواهند عمل مي كنند و ديگر از تذكرهاي مردمي و پليس و گشتهاي منكرات در اين محيط خبري نيست و همين فضاي مجازي با اراده آنان مي تواند واقعيت يابد و يا خيلي راحت تر از ابزار ديگر مي تواند اغفال كننده باشد. اگر چه تمام تكنولوژي هاي مدرن در جهان صنعتي مشكلات خاص خود را به همراه مزاياي آن دارند ولي در حقيقت مشكلات اخلاقي اجتماعي ناشي از اينترنت منحصر به فرد است ; و حتي بسياري از مشكلات قديمي را تشديد كرده است و در يك قياس نزديك مي توان گفت كه به همان اندازه كه استفاده نادرست از تم مي توانند ويرانگر باشد استفاده نادرست از اينترنت نيز مي تواند ويرانگر باشد و بالعكس همان اندازه كه استفاده درست از اتم مي تواند متحول كننده باشد استفاده درست از اينترنت نيز در راستاي ماموريت جهاني سازي غرب عمل مي كند server مي تواند در جهش هاي علمي متحول كننده باشد ولي زمانيكه سرور جهاني نمي توان به محيط اينترنت اعتماد كرد از اين رو بايد با استفاده از به روزترين شيوه هاي علمي متناسب به مقابله پرداخت و با احتياط به اين محيط وارد شويم . زيرا استفاده نادرست از اين تكنولوژي در مقايسه با ساير تكنولوژي ها آسانتر بوده و همين محتواي تحريك آميز سمعي و بصري آسان بودن قابل دسترس بودن هزينه پايين خودمختاري و گمنامي از عواملي است كه بي مبالاتي اخلاقي را در اينترنت موجب شده است و وجود اين زمينه هاي لازم در محيطي كه بارگذاري و صحنه گردان آن از سوي كمپاني هايي است كه تحت سيطره يهود و صهيونيست صورت مي گيرد بهترين فرصت و وسيله لازم براي تهاجم به عقايد و ارزشهاي ديگر ملتها خصوصا نظام هاي ديني جهت استيلا بر جهان است و لذا صهيونيزم جهاني تمام تلاش خود را در اينترنت به اين منظور بكار گرفته است و از اينروست كه بايد به ماموريت فرهنگي كه از طرف شركتهاي مادر براي اينترنت پيش بيني شده است شك كرد.
آري اينترنت مثل ساير تكنولوژي ها ذاتا نه شر است نه خوب بلكه تحت تاثير و استفاده اي است كه بشر روي آن دارد و نوع بكارگيري آن مي تواند خوب يا بد باشد و اين بكارگيري منهاي جهات مثبت ; يا استفاده اعتيادي است يا سواستفاده و يا اعتياد به و گمراه كننده sex اينترنت است و اين حالتها با وجود زمينه هاي سواستفاده اي كه در خود اينترنت وجود دارد (مجموعه هاي مبتذل و و...) در نهايت منجر به تاثيراتي در اخلاق و رفتار فرد و اجتماع خواهد شد كه در تضاد با اصول و ارزشهاي ديني و اخلاقي انساني است .
به اجمال اينكه با توجه به آنچه در اين نوشتار آمده است و آنچه تاكنون تجربه شده است به اين نتيجه مي رسيم كه :
در اينترنت زمينه هاي فراواني براي سواستفاده و آن هم بصورتهاي مختلف (سمعي بصري مكتوب و...) وجود دارد كه با توجه به ديدگاه بارگذاران اصلي سرور جهاني اينترنت در دسترس بودن هزينه پايين كم توجهي خانواده ها و مراكز آموزشي عدم وجود زيرساختهاي فرهنگي مناسب و فرهنگ سازي شبانه روزي و غير قابل كنترل گمنام بودن و... آن مي تواند در نظام هاي اخلاقي و ديني مخل و حتي ويرانگر هم باشد; لذا بايد هوشيار باشيم و خود را اولا براي فراگيري هر چه زودتر و بهتر علم مقابله با آن آماده و ثانيا در جهت به تسخير در آوردن اين شبكه جهاني بر اساس ارزشهاي انساني و اسلامي كه با فطرت انسانها سازگار است تلاش نماييم .
اگر چه استفاده از تكنولوژي برتر خصوصا شبكه اينترنت رسيدن به هدفهاي پيشرو را آسانتر مي كند ولي پرواضح است كه هيچ گاه هدف وسيله را توجيه نمي كند و از آنجا كه استفاده از اينترنت اجتناب ناپذير است و كنترل آن هم غير ممكن و از طرفي بسياري از بسترهاي لازم در جامعه (فرهنگي اجتماعي اقتصادي اخلاقي و...) نتوانسته است همپاي اين صنعت رشد و توسعه يابد و از طرف ديگر لابي هاي استكباري براي تسخير ملت ها خصوصا نظام هاي ديني ماموريت جهت داري را در راستاي تخريب فرهنگي عقيدتي جامعه به اينترنت تحميل مي كنند; از اين رو بسياري از خلاهاي موجود خصوصا در حوزه رفتاري و اخلاقي در اينترنت دنبال مي شود و همين امر كافي است تا جوامع به تدريج وارد يك جنگ نرم اما ويرانگر گردند و دچار معضلات فرهنگي و اخلاقي و رفتاري شوند. بنابر اين حداقل كاري كه خانواده ها مي توانند انجام دهند اين است كه :
1 ـ در دسترسي فرزندان خصوصا كودكان و نوجوانان به اينترنت كاملا نظارت داشته و تا سرحد امكان نسبت به رفتارهاي فرزندان در خانه و خارج از آن حساسيت داشته و خصوصا آنان را از همراهي با رفيقان ناباب و معتاد به اينترنت و رايانه به شدت باز دارند.
2 ـ فرهنگ سازي استفاده از كامپيوتر و اينترنت اگر چه در جامعه چندان فراهم نيست ولي تا سرحد امكان اين فرهنگ را در منزل فراهم نمايند. خطرات اعتياد اينترنتي و ماموريت اخلاقي ـ اجتماعي اينترنت را براي فرزندان تشريح نمايند.
3 ـ قبل از دسترسي فرزندان به اينترنت زمينه هاي لازم فرهنگي و اخلاقي را در كودكان و فرزندان خود بوجود بياورند و آنها را نسبت به مسايل معنوي و آموزشهاي قرآني احكام قوانين شرعي آگاه نمايند و خلاصه طوري برخورد نمايند تا فرزندان با يك پيشينه ديني و بصيرت اخلاقي به دنياي مجازي اينترنت وارد شوند; لذا ويراني از آنجا شروع خواهد شد كه فرزندان بدون پيش زمينه لازم ديني و شرعي به اين مقوله وارد شوند.
4 ـ خانواده ها هرگز از دسترسي فرزندان خصوصا در سنين پايين و نوجواني به اينترنت خوش بين نباشند و تا حد امكان به دسترسي فرزندان به اينترنت نظارت داشته باشند.
5 ـ سعي شود در هنگام استفاده از اينترنت قبل از هر چيز آدرس سايتهاي علمي آموزشي و مذهبي در اختيار فرزندان قرار گيرد و خطرات دنياي مجازي اينترنت را گوشزد و طوري تفهيم نمايند كه فرزندان به اين باور برسند كه محيط اينترنت مجازي و چندان امن نبوده و در بعد فرهنگي و اخلاقي واقعا دنبال يك ماموريت جهاني است .
6 ـ در نظارت و كنترل طوري عمل نشود كه فرزندان از رايانه كاملا بترسند و از استفاده از آن عقب بيافتند زيرا كه عدم آگاهي به روز از اين شبكه در نوع خود مضرات و معضلاتي دارد كه كمتر از معتادان به آن نيست و يا طوري عمل نشود كه آنچنان مجذوب شوند كه محيط اينترنت راحيات خلوت و محل درد دلها و بروز احساسات خود بداند و در نهايت هم معتاد و ولگرد اينترنتي شوند; بلكه با توجه به خصوصياتي فردي روحي جسمي و... فرزندان و فرهنگ حاكم در خانواده خطرات اين تكنولوژي را در استفاده نادرست از آن گوشزد و آنها را با راهنمايي و حتي آگاهي دادن مستند از عواقب شوم استفاده نادرست از اينترنت كه در جامعه و يا جوامع اتفاق افتاده است به اين باور برسانند.
چون استفاده از اينترنت گريزناپذير است ضرورت دارد پيرامون استفاده از اين ابزار فرهنگ سازي مناسب انجام بگيرد و از نظارت بر آن غفلت نشود
گر چه انتظار مي رود در درازمدت و شايد كوتاه مدت نحوه استفاده از اينترنت در كشور ما دگرگون شود ولي در حال حاضر به دليل فقدان بسياري از زيرساخت هاي فرهنگي و اقتصادي و اجتماعي بسياري از كاربران اين شبكه جوانان و نوجواناني هستند كه دنبال هيچ هدف علمي نيستند. بلكه به معتادان اينترنتي و ولگردهاي الكترونيكي تبديل شده اند