طلوع
ماموستا محمدامين راستي
شماره 26 فصلنامه تخصصي طلوع (فصلنامه تخصصي مذاهب و فرق اسلامي ) با عناوين زير منتشر شده است :
احكام فقهي كودكان از نگاه فريقين
مصادرالاجتهاد
حضرت علي عليه السلام از ديدگاه مذاهب
برداشت هاي مختلف از
تقريب مذاهب اسلامي
كافي و كليني از ديدگاه فريقين و مستشرقان و...
در ذيل مقاله « حضرت علي عليه السلام از ديدگاه مذاهب » را كه نوشته ماموستا محمدامين راستي مي باشد
براي
بهره مندي خوانندگان درج مي كنيم .
مسئله علي (ع )
مسئله اجتهادي نيست كه از طريق مذهب و اجتهاد آن را ثابت كنيم . اين يك مسئله استنباطي نيست . من
اعتقاد دارم بايد بگويم : علي (ع ) از ديدگاه قرآن
جايگاه علي نزد خدا جايگاه علي (ع ) نزد رسول خدا(ص ). هيچ وقت
نمي توانيم علي را معرفي كنيم . هيچ كس به جز خدا و به جز پيامبر خدا(ص ) نمي تواند.
معرفي بايد اجلي از معرف باشد به جز خدا و رسول خدا(ص ) كدام معرفي اجلي از معرف است پس شاكله بحث
من
يك مقدمه و يك ذي المقدمه است . مقدمه همان ضرورت رهبري است : انسان در گذر از پيچ و خم زندگي و رسيدن
به راه سعادت دنيا و آخرت و به دست آوردن مطلوب و پيمودن اين مسير شديدا نياز به راهنما و الگوي عملي دارد. اما
كدام راهنما راهنماي آشنا به مسير
راهنماي آشنا به منزلگاه اين مسير
راهنماي آشنا به خطرهاي اين مسير
راهنماي
آشنا به شناسايي خطرهايي كه در كمين اند. به راستي
چند درصد از آنها در مسير مي مانند
چند درصد از آنها در مسير
منحرف مي شوند و چند درصد از آنها ابتدا در جنگ اول كشته مي شوند. آيا بدون راهنماي واقعي
بدون رهبر قوي و
حفيظ و امين مي توان اين مسير را طي كرد
مي توان به مقام قرب الهي رسيد
مي توان راه سعادت دنيا و آخرت را به
دست آورد
اگر جواب مثبت است كه مثبت نيست
به تعبير علماي اصول آيا اين تكليف « مالايطاق » نيست آيا اين عقاب
بلابيان نيست اگر به اين صورت باشد
آري
پيدا كردن يك نشاني ساده و يك شناسه ساده در يك شهر شلوغ و
پرجمعيت
چشم و گوش باز و همت وافر و سعي و تلاش خستگي ناپذير مي طلبد.
پس پيدا كردن راه سعادت دنيا و آخرت و شناسايي خطر
راهزنان انديشه و منحرفان بي ريشه
كمتر از يك آدرس و
نشاني نيست آنجا خداي مقصد آفرين
مقصود از خلقت هستي و انسان را شناخت و رسيدن به مقام خود
قلمداد نموده
است . « و ما خلقت الجن و الانس الا ليعبدون »
(1 ) اي ليعرفوني : « كنت كنزا مخفيا فاحببت ان اعرف . فخلقت الخلق لكي
اعرف . » 2 پس فلسفه وجودي هستي شناخت خداست .
طي اين مسير هم ساده نيست . « سير من الخلق الي الحق » امتدادي از عالم خاك تا اوج افلاك را محدوده پروازي خود
مشخص كرده است . آيا بدون راهنما
مي توان راهي به حريم كبريايي خدا پيدا كرد
عمر انسان محدود و تمام شدني است . اما راه طولاني و پر پيچ و خم است
اژدهاي درون و شيطان بيرون
با هزار
نيرنگ و فريب و مكر و حيله در كمين نشسته اند
سنگ پس از سنگ جلوي پاي اراده و انديشه و تفكر انسان مي اندازند
تا يكي از سنگها كارگر باشد و انسان را از اين مسير الهي متوقف كنند و يا منحرف . ولي چنين نيست كه خداي منان
خداي مهربان
در اين گيرودار
در اين درياي مواج متلاطم و در اين اقيانوس بي كران و در اين صحراي لايتناهي
انسان را
تنها و بي سرپرست رها كرده باشد
خط سير او را بي علامت و نشانه گذاشته باشد و راهنمايي براي نجات انسان تعيين
نكرده باشد . فلسفه بعثت 124 هزار پيامبر و انزال كتابهاي آسماني و نصب اوصياي خود
نجات بشريت از ضلالت و
گمراهي است . پس خداوند
رهبران دلسوزي را براي هدايت بشريت تعيين
يا به طور ادق منصوب نموده است .
راهنماياني كه خود اين مسير را در كوتاه زمان
به بهترين وجه و به سلامت درنورديدند
شاد و مسرور به مقصد
رسيده اند : « سبحان الذي اسري بعبده ليلا من المسجدالحرام الي المسجد الاقصي الذي باركنا حوله لنريه من آياتنا » .3 تا
سيره اين رهبران
سرمشق رهپويان باشد و در طي اين مسير به رفتار و كردار آنها اقتدا كنند.چه سيره اي بهتر از سيره
رسول الله
چه اخلاقي بهتر از اخلاق رسول الله « و انك لعلي خلق عظيم » 4. چه رهبري
چه پيامبري توانسته است به
اندازه رسول
به خدا نزديك شود « والنجم اذا هوي ما ضل صاحبكم و ماغوي و ما ينطق عن الهوي ان هو الا وحي
يوحي علمه شديد القوي ذو مره فاستوي و هو بالافق الا علي ثم دنا فتدلي فكان قاب قوسين او ادني » 5. چه رهبراني
بهتر از آل بيت رسول الله كه رسول الله اهل بيت خود را در كنار قرآن قرار داده است : « اني تارك فيكم الثقلين كتاب الله و
عترتي . »
در تمام كتابهاي اهل تشيع يعني كتابهايي كه درباره فضائل حضرت علي (ع ) بحث كرده اند
من هيچ حديثي را درباره
فضائل حضرت علي (ع ) نديده ام كه در كتابهاي اهل تشيع باشد
اما در كتب اهل سنت نباشد. اين يك ادعا نيست و
مي توانم ثابت بكنم : « اني تارك فيكم الثقلين كتاب الله و عترتي ... . » آنان هميشه محبوب حضرت حق بوده اند. سيره
گفتاري و كرداري آل بيت رسول الله حجت موجه سالكان بوده است : « يا ايها النبي انا ارسلناك شاهدا و مبشرا و نذيرا و
داعيا الي الله باذنه و سراجا منيرا » . 6 « و ان هذا صراطي مستقيما فاتبعوه و لاتتبعوا السبل فتفرق بكم عن سبيله ذلكم
وصاكم به لعلكم تتقون » 7.
اين صراط من است . اين صراط آل بيت رسول الله است
يك مصداق آن قرآن
يك مصداق آن آل البيت رسول الله
است : « و ما آتاكم الرسول فخذوه و مانهاكم عنه فانتهوا » 8. اينكه آنچه را رسول خدا براي شما آورده است بگيريد و آنچه
را نهي كرده است اجتناب كنيد
فقط انجام واجبات و ترك محرمات نيست . موارد ديگري نيز مانند آل بيت رسول الله
دارد. اراده خداوند به تداوم راه انبيا تعلق دارد. مشيت و اراده خداوند اين است : اين شريعت الهي تا روز قيامت استمرار
پيدا كند. اما بعد از رسول الله چه خداوند در زمان حيات رسول الله
پيامبر آخرالزمان
زمينه را براي رهبري حضرت
علي (ع ) مساعد فرمودند : چگونه
اولا : خداوند زادگاه علي را بيت خودش قرار داده است و او در كعبه آمال مسلمانان متولد شده است :
زادگاهت حرم و قتلگهت بيت خدا كي ميسر شود اين رتبه به انسان ديگر
ثانيا : اين دومي يا رفع شبهه است يا رفع ابهام . خداوند بيت نبوت را
منزل رسالت را
فرودگاه وحي را
جاي تردد و
رفت وآمد فرشتگان الهي را براي تربيت حضرت علي (ع ) تعيين مي كند.سرپرستي حضرت علي (ع ) را به عهده چه كسي
مي سپارد : « لولاك لما خلقت الافلاك . » 9 افلاك يك مصداقش رسول الله يك مصداقش علي (ع ) است . مطابق حديث
رسول الله : « علي مني و انامنه . » 10 پس هر دو يكي اند . پس فلسفه وجود هستي
خود حضرت علي (ع ) است . در دانشگاه
وجود رشد مي كند. دانشنامه خودش را از چه كسي مي گيرد از دست آخرين پيامبر الهي . و دانشنامه علم لدني را مي گيرد
تا به جايي مي رسد كه : « انا مدينه العلم و علي بابها . » 11 من به خاطر پرهيز از اطاله كلام
از آوردن سلسله روات
خودداري مي كنم . در تمام كتابهاي اهل سنت و در صحاح سته
موجود است . در حديث ديگري
با نقل به معنا
مي فرمايد : خداوند علم را به ده قسمت
تقسيم كرده است : نه قسمت آن
متعلق به علي (ع ) است . ولي آيا علي (ع ) با آن
قسم ديگر كار ندارد اين طور نيست . علي در آن عشر عاشر هم شما را ياري مي كند. خداوند ايشان را در آن عشر عاشر
شريك كرده است . خداوند تنزيل وحي
خداوند امر و خداوند نهي فرمود : من شهر علم هستم
علي هم در آن است .
كه من شهر علمم علي ام در است درست اين سخن قول پيغمبر است
گواهي دهم كاين سخنها ز اوست تو گويي دو گوشم پر آواز اوست 12
اين محل تولد حضرت علي (ع ) و جايگاه علمي حضرت علي (ع ) است . رسول الله مي خواهد در زمان حيات
خودش ولايت حضرت علي (ع ) را بيان بكند13.
ابن عباس روايت مي كند و مي فرمايد : رسول الله فرمودند : « ما تريدون من علي ثلاث مرات ثم قال : ان عليا مني و انا
منه و هو ولي كل مومن بعدي . » 14 رسول الله فرمودند : شما علي را نمي شناسيد هيچ چيز درباره علي (ع ) نمي دانيد
زمينه را مساعد مي كند كه رسول الله در مقام بيان امر مهمي است . پس شما علي (ع ) را نمي شناسيد من علي (ع ) را به
شما معرفي مي كنم : « ان عليا مني و انا منه و هو ولي كل من بعدي » . بعد از من ولي تمام مومنان است : « من كنت مولاه
فهذا علي مولاه . اللهم و آل من والاه و عاد من عاداه » .
زين سبب پيغمبر با اجتهادنام خود را وان علي مولا نهاد
گفت هركس را منم مولا و دوست ابن اعم من علي مولاي اوست
محبت حضرت علي (ع ) و رسول الله را در عرض محبت خود و خدا مي داند. در جنگ خيبر فرمودند : « لاعطين اللوا
رجلا يحب الله و رسوله و يحبه الله و رسوله » 15. فردا من اين پرچم را به كسي مي سپارم كه محب خدا و رسول خدا و
محبوب خدا و رسول خداست .
اين منطوق حديث است . اما مفهوم حديث : ايمان
حق
انصاف
عدالت
تقوا
كمال
فضل
تمام اينها داير مدار
علي عليه السلام است . هر جا علي (ع ) است
حق است . هر جا علي نيست
حق نيست . هر جا عدالت است
علي هست .
هر جا عدالت نيست
علي نيست . در هر قلبي علي هست
ايمان هست . در هر قلبي علي نيست
ايمان نيست .
اين محبت را محبتها جداست حب محبوب خدا
حب خداست
شافعي چه زيبا فرموده اند :
يا اهل بيت رسول الله حبكم فرض من الله في القرآن انزله
كفاكم من عظيم القدر انكم من لم يصل عليكم لاصلاه له
در مذهب شافعي
تحيات
نماز خواندن بدون صلوات بر آل بيت
نماز را باطل مي كند. قضاوت حضرت علي (ع )
همچنين است : « اقضاكم علي . » قضاوت مهم ترين منصبي است كه در سرلوحه رسالت انبيا قرار گرفته است .
خود حضرت علي (ع ) راوي اين حديث است مي فرمايند : « بعثني رسول الله الي اليمن و انا حديث السن . قلت : يا
رسول الله : تبعثني الي قوم يكون بينهم احداث ولاعلم لي بالقضا. قال رسول الله : ان الله يثبت قلبك سيهدي لسانك . قال :
والله ماشككت في القضا اثنين بعده . » 16 حضرت علي (ع ) فرمود : مرا به طرف قومي مي فرستي كه مسائل مستحدثه در
آنجا فراوان است و احكام آن در قرآن و در حديث نيست . من هم از علم قضا چيزي نمي دانم . حضرت فرمود : خداوند
زبان تو را هدايت مي كند و قلب تو را ثابت مي گرداند. حضرت علي (ع ) مي فرمايد : بعد از اين دعاي رسول الله (ص ) من
هيچ شك و ترديدي در قضا در بين دو نفر نداشتم . مسئله عرفان حضرت علي (ع ) هم اين است : « ما عبدتك خوفا من
نارك ولاطمعا في جنتك لكن وجدتك اهلا للعباده فعبدتك . » 17 كيست به اين مقام برسد چه كسي است چه ايماني
است « لو كشف الغطا ماازددت يقينا . » 18 اين ايمان
ايمان ابراهيمي است .
مولوي كرد ـ عليه الرحمه ـ در سيصد سال قبل
يك عالم فاضل
فقيه و متكلم است . او در كتاب الوسيله
كه كتاب
كلامي صرف است
وقتي به بحث حضرت علي (ع ) مي رسد
حالات و جديه به او دست مي دهد. از جاي خودش بلند
مي شود و مي گويد : من نمي دانم چگونه علي (ع ) را تعريف كنم : « اخو حبيبي رب المهيمن
حبه عنوان كتاب المومن
خص من حضره المختار انت قسيم الجنه و النار
اهل زوج زهرا غيرهذا الفتي . هل اتي فيه الاهل اتي
و ان شانه العلي
يجعل ان ردت الشمس لكي يصلي و هذاالكلام لايخفي عنه علي مني و انامنه . »
بنده بلندپروازي مي كردم . من كيستم كه اوصاف علي را احصا كنم احصاي اوصاف علي يعني اشراف بر كمالات و
فضائل علي . اين واقعا درحد من است من از اني جهت هم اشتباه كردم
ولي با علي راز و نيازي دارم كه ان شاالله من را
در اين زمينه مي بخشد.
زبحث خود چه عرضي را رسانم چه سانم از خسانم نه از كسانم
خودم را پرقصور ار مي نخوانم قصوري را از آن بدتر ندانم
فتاده كشتي ام در پيچ گرداب بيا كمياب را
كمياب درياب
ببخش اي بلعجب اين بلعجب رابياموزش رموزات ادب را
ببخش اي بوالعجب
در خوبيها
در فضائل
در كمالات
در عدالت : « و الله انك قتلت لاجل عدلك . » اين بلعجب بديها و
تقصيرات را ببخش . ادب سخن گفتن را به من ياد بده .
كمال فضل تو را آب بحر كافي نيست كه تركنم سرانگشت و صفحه بشمارم
السلام عليك يا علي يوم ولدت و يوم شهدت و يوم تبعث حيا السلام عليكم و رحمه الله و بركاته . اجركم
عندالله .
پي نوشتها :
1 ـ ذاريات : 56
2 ـ بحارالانوار
ج 84
ص 199
3 ـ اسرا : 1
4 ـ قلم : 4
5 ـ نجم : 9 ـ1
6 ـ احزاب : 46 ـ 45
7 ـ انعام : 153
8 ـ حشر : 7
9 ـ تفسيرآلوسي
ج 1 و ص 18
10 ـ بحارالانوار
ج 38
ص 74
11 ـ حاكم نيشابوري
المستدرك علي الصحيحين
ج 10
ص 442
12 ـ شاهنامه فردوسي
ابيات 92 و93
13 ـ همان
ص 382
14 ـ سنن ترمذي
ج 5
ص 632
15 ـ المستدرك بتعليق الذهبي
ج 3
ص 494
16 ـ علامه حلي
كشف اليقين
ص 48
17 ـ بحارالانوار
ج 67
ص 186
18 ـ همان
ج 40
ص 153
در آن دسته از كتاب هاي تشيع كه درباره فضايل حضرت علي (ع ) بحث كرده اند
هيچ حديثي نيافته ام كه آن حديث در
كتاب اهل سنت نباشد
هر جا علي (ع ) هست
حق هست . هر جا علي (ع ) نيست
حق نيست . هر جا عدالت
علي (ع ) است . هر جا عدالت
نيست
علي (ع ) نيست . در هر قلبي علي هست
ايمان هست
در هر قلبي عل نيست
ايمان نيست .

*****
تازه هاي نشر
|
هنر و گفتمان اقليت
انتشارات سوره مهر كتاب « هنر و گفتمان اقليت » را كه نوشته بابك روشني راد مي باشد
در 174 صفحه منتشر كرده
است . در فهرست مطالب كتاب مذكور عناوين زير ديده مي شود : هنر و قدرت
تاريخ و روايت هاي وارونه
اهميت نقد
نظريه نهادي در بوته نقد و...
حكمت هنر اسلامي
انتشارات سوره مهر كتاب « سه رهيافت به حكمت هنر اسلامي » را كه آثار محمد مددپور
بوركهارت و زهرا رهنورد
مي باشد
در 64 صفحه منتشر كرده است .
حزب كمونيست
انتشارات ابتكار دانش كتاب « نه شرح و تفسير درباره حزب كمونيست » را در 265 صفحه منتشر كرده
است .
مطالب كتاب مذكور عناوين زير ديده مي شود : چگونگي پيدايش حزب كمونيست چين
فرهنگ حزبي و عناوين
فراوان ديگر.
معرفت
شماره 139 مجله علمي و ترويجي معرفت با عناوين زير منتشر شده است : اسلام و نظم اجتماعي
رويكرد اسلام به
چهار كاركرد مهم خانواده
درآمدي بر مباني تكافل و تامين اجتماعي در اسلام
پيامدهاي عرفي كننده توجيه كاركردي
دين
بررسي نظري مباني جامعه مدني و لوازم آن با تاكيد بر جامعه ايران
بررسي جامعه شناسي فاصله نسل ها
و...
موعود
شماره 102 ماهنامه موعود با عناوين زير منتشر شده است : ملاحظاتي در بررسي اخبار آخرالزمان
عصر بلاهاي
طبيعي
عصر جنگ ها
روزي كه دنيا به آخر رسيد
اميدهاي آخرالزمان
بذرهاي مرگ
امام حاضر و ناظر و تعدادي
عناوين ديگر.
شماره 25 ماهنامه « پيام انقلاب با عناوين زير منتشر شده است : ولايت فقيه هديه بزرگ الهي
سپاه و قدرت نرم
رمز
مقاومت
ناآرامي سين كيانگ
مدعيان دروغين حقوق بشر
پايان يك توهم
بحران آفريني و عناوين متعدد ديگر.
آفات و بيماريهاي گياهي
شماره جديد مجله آفات و بيماري هاي گياهي با عناوين زير منتشر شده است : بررسي اثر دما بر زيست شناسي
شته
سبز بادام
بررسي مقاومت لاين هاي تراژن توتون
زيست شناسي سوسك برگخوار صنوبر و تعدادي عناوين
ديگر.
شاهد نوجوان
شماره 411 ماهنامه شاهد نوجوان با عناوين زير منتشر شده است : بچه درس خوان
من مدير زمان هستم
يك
درس تازه
مواظب تابستان هم باشيم
مادر خوبي ها
تابستان داغ
آقاي رياضي و...

| |