جديدترين ترجمه قرآن كريم به قلم آيت الله رسولي محلاتي همزمان با ماه مباره رمضان در نمايشگاه قرآن عرضه شد.
وجود ترجمه مقابل آيات
رسايي قلم
بيان شان نزول آيات
شيوه ترجمه و صفحه بندي زيباي آن از ويژگي هاي ممتاز ترجمه است .
آيت الله سيدهاشم رسولي محلاتي
خادم برگزيده و مترجم قرآن درباره ويژگي هاي ترجمه قرآن خود به خبرنگار شبستان گفت : شرايط
سني بالا و سنگيني كار ترجمه قرآن سال ها بود كه مانع از انجام اين سعادت بود اما با ياري خداوند و دلگرمي دوستان اين كار را از پاييز
86 آغاز كردم و پس از گذشت حدود 2 سال موفق به ترجمه كامل قرآن شدم .
وي با اشاره به برخي ويژگي هاي ترجمه انجام شده
اظهارداشت : در اين ترجمه در نيم صفحه آيات قرآن و در مقابل آن ترجمه آورده
شده است كه اين شيوه ترجمه و صفحه بندي ابتكاري نو و كم نظير است كه از ترجمه مرحوم ابوالقاسم پاينده پيش از انقلاب الهام گرفته
است .
آيت الله رسولي محلاتي تصريح كرد : شرح و تفضيل اجمالي شان نزول برخي از آيات
رسايي قلم در ترجمه و تفسير آيات
بهره گيري
از خط عثمان طه كه از جهت اعراب و تجويد كامل و مورد تاييد كارشناسان قران است
از ديگر ويژگي هاي اين ترجمه است كه مي تواند
استقبال جامعه قرآني را در پي داشته باشد.
وي با تاكيد بر بكارگيري منابع معتبر جهان اسلام در ترجمه قرآن عنوان كرد : در ترجمه از بيش از 10 ترجمه معروف و در تفسير از 15
منبع تفسير
حديث و تاريخ بهره گرفته است تا آيات
لغات و اصطلاحات ثقيل را به رواني ترجمه و بيان كنم .
مترجم قرآن افزود : ترجمه هاي دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم
مرحوم پاينده
الهه قمشه اي و فولادوند و تفاسير مجمع البيان
الميزان
نورالثقلين
روح البيان
در المنصور و كتب متعدد و متنوع در عرصه تفسير و ترجمه قرآن
نشان از دقت نظر در انجام ترجمه
قرآن دارد.
خادم برگزيده قرآني در نمايشگاه هفدهم درباره بهره گيري از نظرات مترجمان و مفسران برجسته در ترجمه قرآن ابراز داشت : در اصل كار
از كمك چند نفر ازجلمه فرزندانم
محمدعلي و محمدحسين رسولي محلاتي در تنظيم صفحات و تطبيق آيات قرآن بهره گرفتم اما اصل
كار به تنهايي انجام شد.
آيت الله رسولي محلاتي بااشاره به كسب معارف قرآني در محضر امام خميني (ره ) بيان كرد : از ويژگي هاي بارز امام راحل علاقه شديد به
قرآن و قرائت روزانه حداقل يك صفحه از قرآن بود و نزديكي با ايشان بر ديدگاه هاي قرآني ياران و همراهان نيز تاثير عميق گذاشت .
وي بااشاره به تاليف پيش از 70 اثر قرآني و ديني خاطرنشان كرد : ترجمه غررالحكم آملي
مفاتيح الجنان شيخ عباس قمي
غرر الحكم
صحيفه علويه و مقاتل الطالبين و تاليف كتب زندگي ائمه معصوم (ع ) و قصص الانبيا كه 22 بار تجديد چاپ شده است از توفيقات
خداوند در خدمت به قرآن و اسلام است .
قرآن با ترجمه آيت الله سيدهاشم رسولي محلاتي و ويراستاري دكتر مرادي به همت موسسه شميم ياس ولايت به تازگي در 300 مجلد
به زيور طبع آراسته شده است .
شايان ذكر است
ترجمه قرآن آيت الله سيدهاشم رسولي محلاتي طي مراسمي با حضور سيد محمد حسيني
وزير فرهنگ و ارشاد
اسلامي و اعضاي كميسيون فرهنگي مجلس در شبستان اصلي مصلاي بزرگ امام خميني (ره )
محل برگزاري هفدهمين نمايشگاه
بين المللي قرآن رونمايي شد.
*****
تلاوت محمود شحات انور در حرم حضرت عبدالعظيم الحسني (ع )
|
استاد محمود شحات انور در برنامه « رمضان با قرآن » در آستان مقدس حضرت عبدالعظيم الحسني (ع ) آياتي از كلام وحي را تلاوت
كرد.
بنابرگزارش روابط عمومي آستان مقدس حضرت عبدالعظيم (ع )
در طول ماه مبارك رمضان مراسم ويژه شب هاي آسماني ماه مبارك
رمضان
ماه ميهماني خدا با عنوان « رمضان با قرآن » از ساعت 21 در مصلاي بزرگ ري آغاز مي شود .
استاد « محمود محمد صابر » از قرا برجسته مصري نيز هفته گذشته در مراسم رمضان با قرآن در آستان مقدس حضرت عبدالعظيم (ع )
اجراي برنامه داشت .
شايان ذكر است
تلاوت قرا برجسته
سخنراني و برگزاري برنامه هاي متنوع قرآني ازجمله برنامه هاي رمضان با قرآن در آستان مقد س
حضرت عبدالعظيم (ع ) است .
*****
رئيس سازمان فرهنگي هنري شهرداري :
شوراي قرآن در مناطق شهرداري تهران راه اندازي مي شود
|
رئيس سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران در همايش تجليل از پيشكسوتان قرآني اظهار كرد : شهرداري تهران با مشاركت
فرهنگ سراي قرآن
شوراي قرآن را در مناطق شهرداري راه اندازي مي كند.
« محمدجواد شوشتري »
رييس سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران طي سخناني عنوان كرد : شهرداري تهران در نظر دارد با مشاركت
فرهنگ سراي قران
شوراي قرآن را در مناطق شهرداري راه اندازي كند تا شهروندان هرچه بيشتر با قرآن كريم و مفاهيم آن آشنا شوند.
وي در ادامه افزود : تمام تلاش سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران در جهت معنوي كردن فضاي شهر تهران است و پيشكسوتان
قرآني با همكاري شهرداري تهران بايد از جذابيت و توان قرآن كريم استفاده و فرهنگ اصيل قرآني را در جامعه پياده كنند.
رييس سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران اظهار كرد : اگر شهر تهران را با كمك پيشكسوتان قرآني به شهر معنوي و قرآني تبديل كنيم
ديگر شهرهاي كشور نيز از شهر تهران الگوپذيري مي كنند و در نهايت داراي كشوري قرآني خواهيم شد.
شوشتري تصريح كرد : فرهنگ سراي قرآن تحول خوبي در فعاليت هاي قرآني شهر تهران ايجاد كرده است و اميدواريم اين حركت در آينده
ادامه پيدا كند.
وي در پايان افزود : سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران در آينده نزديك مسابقات قرآني را بين مناطق شهر تهران برگزار مي كند تا
علاقه مندان به قرآن كريم بيشتر با اين كتاب آسماني انس گيرند.
*****
ترجمه هاي فارسي قرآن كريم
|
10 ـ ترجمه آيت الله مكارم شيرازي
درباره مترجم
آيت الله ناصر مكارم شيرازي در سال 1347 ق در شيراز به دنيا آمده است . تحصيلات دبستاني و دبيرستاني را در
زادگاهش به پايان برده و از 14 سالگي تا مدت چهار سال مقدمات علوم اسلامي ـ حوزوي را فرا مي گيرد . در هجده
سالگي حاشيه اي بركفايه الاصول آخوند خراساني نوشته و در همان سن و سال وارد حوزه علميه قم گرديده (در حدود
اوايل دهه چهل شمسي ) و از محضر درس و مصاحبت استادان و روحانيان بزرگي چون آيت الله بروجردي علم آموخته
است . در سال 1369 ق رهسپار حوزه علميه نجف (عالي ترين حوزه علميه شيعه اماميه
با سابقه اي هزار ساله از زمان
شيخ طوسي ) مي گردد و فيض درس و بحث استادان بزرگي چون آيت الله حكيم
سيد عبدالهادي شيرازي و آيت الله
خويي ـ قدس الله اسرارهم ـ را در مي يابد. در بيست و چهار سالگي از دو تن از استادان عالي مقامش اجازه و شهادتنامه
اجتهاد دريافت مي كند و در سال 1370 ق به ايران باز مي گردد . او موسس و طي سالهاي درازي مدير و سردبير نشريه
علمي ـ ديني و مردم پسند مكتب اسلام است . مهم ترين آثار قرآن پژوهي ايشان عبارت است از : 1 ـ ترجمه قرآن كه به آن
بيشتر مي پردازيم . 2 ـ سرپرستي علمي در جمع و تدوين و نگارش تفسير 27 جلدي نمونه
كه با همكاري عده اي از
فضلاي حوزه علميه قم در طي احتمالا بيش از يك دهه
فراهم شده است . اين تفسير اخيرا با عنوان الامثل با همكاري
بنياد بعثت و بعضي از ناشران لبناني به عربي
و سپس به همت گروهي ديگر و ناشران ديگر به اردو هم ترجمه شده
است . همچنين دو يا سه فرآورده فرهنگي جنبي هم از دل اين تفسير بر آمده است : 1 ـ تحرير اول ترجمه قرآن به فارسي
2 ـ يك تلخيص 5 جلدي
3 ـ يك واژه نامه مفيد و نسبتا مفصل در چهار جلد با اين مشخصات : شرح و تفسير لغات قرآن
بر اساس تفسير نمونه تاليف و تحقيق (= جمع و تدوين و بازآرايي ) جعفر شريعتمداري
4 ـ جلد (مشهد
بنياد
پژوهشهاي اسلامي
1372 ـ1377 )
3 ـ ديگر از آثار قرآن پژوهي ايشان تفسير موضوعي پيام قرآن است كه نشر باقي
مجلدات آن ادامه دارد . 4 ـ همكاري در ترجمه تفسير الميزان
اثر گرانسنگ علامه محمد حسين طباطبايي ـ اعلي الله
مقامه ـ (2 جلد) . 5 ـ قرآن و آخرين پيامبر . 6 ـ قرآن و حديث
7 ـ تفسير به راي ساير آثار ايشان به عربي و فارسي و
موضوعات قرآني و اغلب رشته هاي علوم عقلي و نقلي بسيار و از پنجاه عنوان بيشتر است .
درباره ترجمه
صفحه عنوان (= روي جلد) ترجمه فارسي آيت الله مكارم شيرازي
از اين قرار است : قرآن مجيد باترجمه فارسي
آيت الله ناصر مكارم شيرازي تحقيق و نشر دارالقرآن الكريم
دفتر مطالعات تاريخ و معارف اسلامي . در صفحه
شناسنامه هم اطلاعاتي راجع به تذهيب (به همت مليحه ناصري ) ويرايش (به همت جواد محدث ) و نشانيهاي ناشر در
تهران و قم آمده است .
مترجم دانشمند پيگفتاري تحت عنوان « سخني پيرامون اين ترجمه » در چهار صفحه
در صفحات آخر ترجمه ـ
كتاب دارد كه چند گزاره از آن را نقل مي كنيم : « ...مترجم بايد آنچنان سلطه اي به هر دو زبان و محتواي متني كه مي خواهد
ترجمه كند
داشته باشد كه معاني را به طور كامل از لباس الفاظ « زبان اول » عريان سازد
سپس لباس « زبان دوم » را به
طور كامل برآن بپوشاند
به گونه اي كه احساس نشود اين كلام (= حاصل ترجمه
ترجمه به زبان مقصد و براي ما :
فارسي ) از زبان ديگري است ... » ايشان ترجمه را به سه نوع تقسيم مي كند : 1 ـ ترجمه كلمه به كلمه « و اين بدترين نوع
ترجمه است كه نه تنها زيبا نيست
بلكه بسيار نارسا واحيانا غلط است ... » . 2 ـ ترجمه آزاد « كه در اين صورت مترجم خود
را مقيد به انتقال دقيق محتواي متن مورد نظر نمي داند ... بديهي است كه نمي توان نام ترجمه (ي دقيق ) را بر آن نهاد . 3 ـ
نوع سوم ترجمه « محتوا به محتوا » به طور دقيق است ... در اين ترجمه بايد نخست معاني دقيقا از لباس زبان اول برهنه
شود و در مغز (مترجم ) جاي گيرد
سپس به طور دقيق به لباس زبان دوم آراسته گردد
و آنچه شايسته ترجمه هاي قرآن و
مانند آن است همين نوع مي باشد. هر چند ترجمه قرآن هر قدر دقيق و حساب شده باشد
هرگز نمي تواند لطف و عمق و
ظرافت آيات قرآن را منعكس كند... » . همچنين مي نويسد :
« اين نكته نيز قابل توجه است كه ترجمه گاه در شكل ادبيات كهن ريخته مي شود و تعبيرات نامانوسي همچون
« همانا » و « هرآينه » و « مراورا » و لغاتي كه در فارسي امروز به هيچ وجه معمول نيست
بر آن افزوده مي شود كه مسلما
جالب نيست
و گاه در زبان ادبي امروز ريخته مي شود كه احيانا خالي از تكلف نمي باشد
و گاه به زبان روزمره توده مردم
است
كه از هر دو دلنشين تر و موثرتر و براي اهداف تربيتي مناسب تر است . ترجمه ما از نوع سوم يعني ترجمه « محتوا
به محتوا » است (جز در موارد نادري كه ضرورت ايجاب كرده ) و نيز از نوع ترجمه به زبان روزمره توده مردم است
به
همين دليل در بسياري از موارد الفاظ عربي كه آميخته با زبان فارسي شده
و جزئي از آن گرديده و كاملا مانوس است
به
جاي واژه « سره » (ي ) نامانوس نشسته است
زيرا هدف « لسان قوم » بوده كه قرآن بر آن تاكيد دارد
نه « لسان ادباي قوم » و
مقصود هم معاني است
نه ارائه يك متن اديبانه .... »
و درباره اصل و سابقه اين ترجمه مي نويسند : « اين ترجمه در اصل از ترجمه اي گرفته شده كه در تفسير نمونه آمده و
محصول 15 سال كار روي تفسير قرآن مجيد است . » سپس از ويراستاري سه ساله موسسه دارالقرآن الكريم وابسته به
دفتر مطالعات تاريخ و معارف اسلامي انجام گرفته سخن گفته و آن را مفيد و موثر ارزيابي و سپاسگزاري كرده اند.
چاپها و ويرايشها
نخستين چاپ اين ترجمه در سال 1373 از سوي دفتر مطالعات تاريخ و معارف اسلامي واقع در قم
و داراي شعبه
و دفتر در تهران منتشر گرديده و تا خرداد 1380 دوبار ديگر و پس از آن هم كرارا به طبع رسيده است .
نقد و نظرها
نخستين نقد جدي و علمي بر اين اثر
با لحن مودبانه
ولي بدون تمجمج و مبهم گويي يا بهانه گيري
يا جدل گرايي
به قلم يكي از قرآن پژوهان جوان و كاردان و كوشاي امروز
آقاي مرتضي كريمي نيا انجام گرفت كه گويا اصلا و كلا در
هشت بخش (و احتمالا شامل تمام 30 جز) بوده
كه پس از نشر بخش اول آن در نشريه قرآني بينات (سال سوم
شماره 9 بهار 1375 ) و بخش دوم آن در همان نشريه (سال سوم
شماره 11
پاييز 1375 ) به طبع رسيد و توجه محافل
علمي را جلب كرد. در پاسخ اين نقد به جاي مترجم دانشور
يكي از شاگردان يا اعضاي قرآن پژوه دفتر ايشان به نام آقاي
محمد رباني
تحت عنوان « جوابيه اي از نقد ترجمه قرآن كريم حضرت آيت الله مكارم شيرازي (مدظله ) » پاسخي نوشت
كه در همان نشريه (بينات شماره 10
سال سوم
تابستان 1375 ) به طبع رسيد
كه پاسخ تمامي ايرادات علمي و دقيق
مطروحه در دو بخش از مقاله آقاي كريمي نيا نبود و لحن خطايي ـ جدالي
و غير خونسردانه
كه لازمه بحث علمي
است
داشت . حاصل آنكه
كار به جايي رسيد كه نشريه بينات ديگر از چاپ شش بخش ديگر نقد علمي آقاي كريمي
نيات منصرف شد. گفتني است كه جوابيه آقاي محمد رباني كه بايد « جوابيه اي به » باشد
با عبارت « جوابيه اي از » آمده
بود و بر بخش اول نقد آقاي كريمي نيا
و پس از طبع بخش دوم نوشته شده بود. لذا آقاي كريمي نيا در بخش دوم و قبل
از تعطيل چاپ نقد
فرصت يافت بعضي خللهاي جوابيه آقاي رباني را جواب دهد.
معرفي و ارزيابي ديگري از اين اثر به قلم حجه الاسلام محمد رضا انصاري در پرونده مربوط به اين ترجمه
در مركز
ترجمه قرآن مجيد به زبانهاي خارجي نگهداري مي شود.
نمونه ترجمه (نقل از چاپ اول )
الف : ترجمه آيه الكرسي : هيچ معبودي نيست جز خداوند يگانه زنده
كه قائم به ذات خويش است و موجودات
ديگر قائم به او هستند
هيچگاه خواب سبك و سنگيني او را فرا نمي گيرد
(و لحظه اي از تدبير جهان هستي
غافل
نمي ماند
)
آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است
از آن اوست
كيست كه در نزد او
جز به فرمان او شفاعت كند
(بنابراين
شفاعت شفاعت كنندگان
براي آنها كه شايسته شفاعتند
از مالكيت مطلقه او نمي كاهد). آنچه را در پيش روي
آنها (= بندگان ) و پشت سرشان است ميداند (و گذشته و آينده
در پيشگاه علم او يكسان است )
و كسي از علم او آگاه
نمي گردد
جز به مقداري كه او بخواهد (اوست كه به همه چيز آگاه است
و علم و دانش محدود ديگران
پرتوي از علم
بي پايان و نامحدود اوست ). تخت (حكومت ) او
آسمان ها و زمين را در برگرفته
و نگاهداري آن دو (= آسمان و زمين )
او را خسته نمي كند
بلندي مقام و عظمت مخصوص اوست . در قبول دين اكراهي نيست . (زيرا) راه درست از راه انحرافي
روشن شده است . بنابراين
كسي كه به طاغوت (= بت و شيطان
و هر موجود طغيانگر) كافر شود و به خدا ايمان آورد
به دستگيره محكمي چنگ زده است
كه گسستن براي آن نيست . و خداوند شنوا و داناست . » (سوره بقره
آيات 255 تا
257 )
ب : ترجمه آيه نور : « خداوند نور آسمانها و زمين است
مثل نور خداوند همانند چراغداني است كه در آن چراغي
(پرفروغ ) باشد
آن چراغ در حبابي قرار گيرد
حبابي شفاف و درخشنده همچنين يك ستاره فروزان
اين چراغ با روغني
افروخته مي شود كه از درخت پر بركت زيتوني گرفته شده كه نه شرقي است و نه غربي
(روغنش آن چنان صاف و
خالص است كه ) نزديك است بدون تماس با آتش شعله ور شود
نوري است بر فراز نوري
و خدا هر كس را بخواهد به
نور خود هدايت مي كند
و خدا براي مردم مثلها مي زند و خداوند به هر چيزي داناست » (سوره نور
آيه 35 ) .
منابع
جز منابعي كه در متن ياد شد : پرونده علمي مركز ترجمه
دانشنامه قرآن و قرآن پژوهي
المفسرون حياتهم و
منهجهم
حجه الاسلام ايازي
ص 152
گنجينه دانشمندان
ج .346
9
| | | |