مجيد زندي
موافق مخالف ممتنع از واژه هاي رايج در صحن مجلس شوراي اسلامي است كه ظاهرا از برخي حروف تشكيل شده اند اما بار عملي آن بسيار گسترده تر از معناي واژگاني آن است كه در خود حركت يك جامعه به سمت پيشرفت اقتصادي فرهنگي اجتماعي سياسي و حتي مذهبي و اعتقادي و خداي نكرده سبب انحطاط و پسرفت دارد.
با اين نگاه اكنون عمده مردم ما به اهميت جايگاه حساس و سرنوشت ساز مجلس و نقش آن در صلاح و فساد امور امروز آينده كشور واقف هستند چرا كه هم مي تواند در قانون كم عيب و نقص و راهگشاي تصويبي خود چه در ابعاد ملي يا در زمينه هاي نظارتي كارها را دقيقتر سامان بخشد و يا اينكه مانع از حاكميت يك نظر بر امور جاري كشور گردد و با ادغام نظرات جمعي بهترين راه حل را براي حركت جامعه انتخاب نمايد.
خوشبختانه مجلس در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران از اهميت بسيار چشمگيري برخوردار است كه آن را مرجع همه قانونگذاريها و برنامه ريزيهاي كلان كشور قرار داده است تا حدي كه پس از پيروزي انقلاب اسلامي به اين جايگاه اهميت سياسي هم اضافه شده و در كنار انتخابات رياست جمهوري به نماد مردمسالاري و حضور مردم در تصميم گيريهاي ملي تبديل شده است .
با اين توصيف و با وسعت عمل و نظارتي كه قانون به نمايندگان مجلس شوراي اسلامي در نظام جمهوري اسلامي داده تا آنجا كه خود بخواهند و همواره به آن قسمي كه اولين روز حضور خود در مجلس خورده اند وفادار باشند قدرت بسيار بالايي در اختيار آنهاست و دقيقا مجلس از جمله جايگاههايي است كه مكانت و وزانت خود را از نمايندگان دريافت مي كند كه به تعبير زيباي حضرت امام خميني (ره ) « مجلس عصاره فضايل ملت است » كه نخبگان فكري و اجرايي هر شهر و شهرستان و استاني به انتخاب مردم آن سامان برگزيده و راهي مغز و مركز عملياتي تصويب يا اصلاح قوانين جاري كشور مي شوند.
در اين شرايط اگر نمايندگان مجلس واقعا خود را عصاره فكر ملت مي دانند با استفاده از قدرت قانوني و نظارتي خود هيچگاه اجازه نخواهند داد بدون تصويب آنها برداشتي از خزانه ملي يا حساب ذخيره ارزي انجام شود يا دولتي بخواهد و بتواند خود را بي نياز به پاسخگويي به مجلس بداند و قانوني كه او را موظف مي كند هر سال درباره ميزان پيشرفت قانون برنامه هاي 5 ساله كل كشور گزارش دهد ناديده بگيرد.
اگر نمايندگان مجلس واقعا خود را عصاره فكر ملت بدانند هيچگاه اجازه نمي دهند روح مرحوم مدرس در مجلس اسير محافظه كاري شود و جريان نظارتي مجلس در پايين ترين سطح عملكردي خود قرار گيرد و لايحه بودجه سال آينده كه قرار بود 15 آذر به مجلس بيايد با شرط و شروط غيرقانوني مواجه شود و دولت آن را به تحويل لايحه هدفمند كردن يارانه ها گره بزند تا خواسته خود را مطالبه كند!
اگر نمايندگان مجلس واقعا خود را عصاره فكر ملت بدانند هيچگاه اجازه فرار از قانون را به دستگاه اجرايي نمي دهند در اين زمان كه قانون مصوب خودشان اجرا نمي شود ديگر چه انتظاري دارند كه نظارتي بر قوانين مصوب مجالس گذشته داشته باشند.
حرف در اين باره فراوان است كه به مناسبت روز مجلس در ابعاد نظارتي و قانونگذاري به همين مختصر رضايت مي دهيم ولي آنچه كه در ابعاد سياسي ضعف هاي ريشه اي قابل ردگيري است اينكه نبايد نمايندگان مجلس خود را وامدار جريان هاي سياسي بدانند چرا كه مسئوليت شرعي هر راي نمايندگان در مجلس دين همه ملت را به گردن آنها نگه خواهد داشت و اين ديون كه تا هميشه تاريخ ملت ايران و تا قيامت هم همراه آنها خواهد بود آنقدر سنگين است كه نمي توانند به سادگي آن را به حراج بگذارند و رايگان به جريان هاي سياسي و سياستمداران بفروشند.
امام خميني (ره ) در يكي از سخنراني هاي خود خطاب به نمايندگان مجلس شوراي اسلامي جملات نغز و پرمغزي گفته بودند كه اگر همان رويه در مسايل سياسي كشور تاكنون رعايت مي شد شرايط و وضعيتي كه ما اكنون شاهد آن هستيم پيش نمي آمد. ايشان چنين گفته بودند : « از نمايندگان متوقع است كه مراعات آداب اسلامي در محاورات بشود و انگيزه آن يافتن حق و راه حل باشد و اين امور در محيط دوستي و صفا چون بحث هاي علمي در محيط مدارس فقاهتي كه مقصود يافتن واقعيت نه تحميل عقيده است آقايان را بهتر و آسانتر به حقيقت مي رساند و مجادلات با حال غضب و عصبانيت انسان را از وقايع دور مي كند چون مقصود از بحث ها يافتن طريق هر چه بهتر براي خدمت به اسلام و كشور و ملت است و از عبادات و مقربان الهي محسوب ماست حقا لازم است از آنچه مخالف رضاي خداوند است اجتناب شود »
كافي بود همين سخنان در موضوعات سياسي و انتخابات رعايت مي شد كه ديگر همه مي دانستيم شرايط سياسي كشور امروز به چه جايگاه رفيعي مي رسيد
اما به هرحال مي خواهيم به مناسبت سالروز شهادت آيت الله مدرس و روز مجلس نگاهي گذرا و مختصر به عملكرد نمايندگان مجلس فعلي ـ دوره هشتم ـ در ابعاد سياسي قانونگذاري و نظارتي داشته باشيم زيرا با شرحي كه گفته شد مجلس مي تواند براساس مفاد قانوني براي تمام امور قانونگذاري كند و بر تمام امور نظارت داشته باشد و اصل نمايندگي مجلس هم تكليفي است كه مردم برعهده نمايندگان منتخب خويش قرار مي دهند تا ناظري دقيق ريزبين و همه جانبه و هدايتگر دستگاههاي اجرايي باشند و راهكار مناسبي را براي كار و تلاش و پيشرفت مجموعه حاكميت ارائه كنند و اگر ضعف تخلف يا خلافي و اشتباهي ديدند با قدرت و قاطعيت بدون هيچگونه مسامحه اي همچون مرحوم مدرس برخورد نموده و تنها به ملاك هاي قانوني شرعي و ملي نظر داشته باشند.
آقاي موسي الرضا ثروتي عضو كميسيون برنامه و بودجه مجلس شوراي اسلامي به عنوان فردي كه در مسايل سياسي و اقتصادي همواره در بطن فعاليت هاي مجلس حضور معناداري دارد درباره ارزيابي عملكردي همكاران خود در هشتمين دوره مجلس شوراي اسلامي مي گويد : همانگونه امام خميني (ره ) فرمودند جايگاه مجلس در راس امور است و به لحاظ اين جايگاه ضرورت ايجاب مي كند تصميمات آن هم در راس كارها باشد تا در حقيقت بتواند آن وظايفي كه قانون اساسي برايش تعريف كرده به مرحله عمل درآورد.
وي مي گويد : اگر مجلس و نمايندگان مردم در مجلس هشتم بتوانند در همان چارچوب قانون اساسي حركت كنند قطعا موفق خواهد بود چرا كه طبق قانون هم بايد استقلال خود را از قوا حفظ كنند و هم تنظيم كننده قوانين امور جاري كشور و نظارت كننده بر عملكرد دستگاهها باشند.
وي ادامه مي دهد : مجلس هشتم در همين راستا حركت خود را آغاز كرده و انجام مي دهد كه در برخي زمينه ها موفق بوده و در مواردي هم جانب احتياط را رعايت كرده است كه ملاحظات بوده اما هدف نهايي و كلي نمايندگان اين بوده كه هيچگاه از جايگاه مستقل خود تنزل نداشته باشند زيرا شان و موقعيت و مقام خود را از اين استقلال راي دادند.
آقاي ثروتي مي گويد : خوشبختانه مجلس هشتم در عمر كوتاه فعاليت خود قوانين خوبي را به تصويب رسانده اگر چه نمي توانيم مدعي باشيم بي نقص و در نهايت خوبي است زيرا هر قانوني ظرفيت بهترشدن را هم دارد ولي به هيچوجه نبايد بر هدفي كه قانون اساسي در اختيارش قرار داده ـ به ويژه اينكه مستقل از قوه قضائيه و مجريه است ـ به اهداف عالي نظام و كشور نظر داشته باشد.
عضو كميسيون برنامه و بودجه مجلس مي گويد : با توجه به اينكه من دوره قبل هم در مجلس حضور داشتم ارزيابي من اين است كه مجلس هشتم در فرصت يكسال و نيمه خود موفق بوده است .
وي در ارزيابي عملكردها درباره ملاك حركت مجلس در ابعاد اقتصادي فرهنگي و سياسي مي گويد : به نظر من وضعيت متعادلي حاكم بوده اگر چه حركت ها هم به لوايح و طرحي در دستور كار مجلس باشد چون بيشتر مصوباتي كه ما داريم به موضوع رفاه و معيشت مردم باز مي گردد كه در حقيقت حركت مجلس در چارچوب مصالح نظام و نيازهاي مردم شكل مي گيرد.
وي تصويب تكميل قانون اجرايي اصل 44 قانون اساسي را از مهمترين مصوبات مجلس هشتم ارزيابي مي كند و مي افزايد : البته اصل قانون در مجلس هفتم به اتمام رسيده بود ولي در مجلس هشتم كارگروهي تشكيل شد كه نظارت را انجام دهد كه براي آن هم چند مورد تحقيق و تفحص داشتيم .
دكتر حسن سبحاني استاد اقتصاد دانشگاه تهران هم در بررسي عملكرد مجلس هشتم در ابعاد قانونگذاري و نظارتي مي گويد : از شروع به كار مجلس هشتم تاكنون يكسال و نيم گذشته كه اين مدت براي فعاليت مجلس نمي توان آن را دوره مفيدي ارزيابي كرد زيرا چندماهي از آغاز عمر هر مجلسي صرف آماده شدن مجلس تصويب اعتبارنامه ها و تشكيل كميسيون ها صرف مي شود كه عملا بايد گفت مجلس هشتم جوان است .
وي ادامه مي دهد : اما طبيعي است كه در كشوري همچون جمهوري اسلامي كه مجلس تنها نهاد قانونگذاري است هم بايد فعاليت هاي مثبت و خوبي در مجلس انجام شود و هم نقاط ضعفي داشته باشد كه معمولا اعلام مواضع و حضور مجلس در جريان هاي سياسي و بين المللي از ويژگي هاي مجلس ايران بوده كه به نظر مي رسد مجلس هشتم هم از اين مساله مستثني نيست خصوصا مواضعي كه در مورد مسايل هسته اي اتخاذ مي كند راي مجلس مفيد بوده و سبب ارتقا جايگاه ملي مجلس شده است .
وي ادامه مي دهد : غير از فعاليت عادي خود كه به اصلاح قوانين موجود و تصويب قوانين جديد مربوط مي گردد مي توان گفت مجلس هشتم در پانزده ماه گذشته با چند عملكرد مهم مواجه بوده كه يكي از آن ها بودجه سال 1388 و يكي هم پرداختن به مقوله تحول اقتصادي بوده كه لايحه هدفمندكردن يارانه ها هم در كميسيون تحول اقتصادي پيگيري كرده و تا وضعيت فعلي پيش آورده است .
وي بررسي صلاحيت و انتخاب وزراي دولت نهم را هم از فعاليت هاي حساس و جدي نمايندگان اين دوره از مجلس ارزيابي مي كند و مي گويد : استيضاح وزير هم در مجلس رخ داده كه در جايگاه خود قابل توجه است به همين دليل اگر بخواهيم درباره اين عملكردها هم ارزيابي داشته باشيم مي توان گفت كه مجلس در بعد قانونگذاري از لحاظ كيفي از نمره خوبي برخوردار نيست اگرچه اين وضعيت در مجالس گذشته هم حاكم بوده ولي در مجلس هشتم موضوع قابل توجه و چشمگيري مشاهده نشده است .
وي در اين زمينه توضيح مي دهد : به دليل اينكه مثلا در بررسي لايحه هدفمند كردن يارانه ها كه از مسايل حساس مهم و خطير براي كشور هست سازوكار حاكم بر رسيدگي و مفادي كه به تصويب رسيده نشان از نوعي نشناختن اوضاع اقتصادي ايران امروز دارد كه متاسفانه بعضا جاي علت و معلول را عوض كرده اند.
وي مي گويد : پس از اين همه تامل و صرف وقت مورد ادعا ملاحظه مي كنيم كه براي سازوكار مالي استفاده از پول ناشي از گران كردن حامل هاي انرژي تصوير درست و مشخصي در اختيار مجلس نيست معطل كردن مصوبات به اميد يافتن راه فراري براي آنها كه برخلاف آيين نامه داخلي هم هست در مورد برخي از مصوبات مهم مجلس ديده مي شود.
دكتر سبحاني ادامه مي دهد : يكي ديگر از مسايلي كه در مجلس شاهد آن بوده ايم به تعجيل واداشتن مسئولان كشور براي خصوصي سازي بوده است و گزارشي كه سه هفته قبل به مجلس داده شده نشان مي دهد كه اين تسريع چندان واقع بينانه نبوده زيرا به اموري پرداخته كه نقض غرض قانونگذاري بوده است .
اين استاد دانشگاه در مجموع در ابعاد قانون گذاري هم نمره اي متوسط به مجلس هشتم مي دهد و مي گويد : اگر بخواهم به طور دقيق نمره اي بدهم بيشتر از نمره 10 تا 12 نمي دهم ضمن آنكه معتقدم در ابعاد نظارت و انتخاب وزيران هم بايد سخت گيري بيشتري مي كردند.
نماينده چند دوره مجلس شوراي اسلامي مي افزايد : در اين زمينه كل وزرا بايد در يك مجموعه تك عنصري مورد بررسي قرار مي گرفتند و اين نگاه جايگزين بررسي انفرادي هم انجام مي شد زيرا مجموعه 21 عنصري وزرا بايد كار كرد مشترك در هيات دولت داشته باشند كه البته رويه معمول مجالس گذشته هم بوده كه عملكرد وزرا با همديگر هماهنگ نيست كه در مجموع به نظر مي رسد نمايندگان مجلس در ابعاد نظارتي هم بايد بيشتر توجه كنند.
وي مي افزايد : يكي از اشتباهات مجلس هشتم جمع آوري امضا تاييد مقامات و تشويق كارهاي جاري است كه بعضا در قالب 200 امضا از نمايندگان مجلس مطرح شده ضمن آنكه درخواست هاي زياد از مقامات دولتي به جاي بازخواست از مقامات دولتي از جمله مسايلي است كه نبايد در مجلس مشاهده شود.
دكتر سبحاني مشاهده تخلف و سكوت در برابر آن را هم دون شان وظيفه نمايندگي مجلس ارزيابي مي كند و مي افزايد : هر موقعي كه در مجلس مشاهده شد سئوال از وزير در فاصله قانوني 10 روزي كه قانون اساسي تعيين كرد انجام شد مي توان گفت كه مجلس از بعد نظارتي مجلس موفقي است اما كافي است شما به دوره طولاني مدت در صف ماندن سئوال نمايندگان در هيات رئيسه مجلس توجه كنيد و آن را با مبناي قانوني 10 روز محاسبه كنيد بعد به اين حقيقت خواهيد رسيد كه نظارت مجلس متاسفانه ضعيف است .
وي ادامه مي دهد : تحقيق و تفحص هم مي تواند شيوه ديگري از نظارت بر امور كشور باشد كه بعضا در مجلس اتفاق افتاد. كه البته از نظر ما تنظيم گزارش نهايي و قرائت آن در جلسه علني مي تواند ملاك اعمال قدرت نظارتي مجلس در قالب قانون تحقيق و تفحص از عملكرد دستگاههاي اجرايي محسوب شود.
وي پيگيري موضوع تفريغ بودجه كل كشور از جانب نمايندگان مجلس را هم ضعيف معرفي مي كند و ادامه مي دهد : كوتاهي در استماع به موقع و قرائت گزارش تفريغ بودجه نشان مي دهد كه نمايندگان در اين زمينه هم ضعيف عمل كرده اند.
دكتر سبحاني ادامه مي دهد : البته مجلس در شش ماهه اخير به دلايل مسايل سياسي از مسايل اقتصادي غافل نبوده اما به لحاظ سياسي در كشور شرايطي پيش آمده كه بعضا مصلحت سنجي ها حكم به سكوت مي داد كه از اين حيث اگر هم فعاليت سياسي بوده جلوه زيادي از طريق تريبون مجلس نداشته است .

به نظر مي رسد ايجاد گروههاي سايه سياسي و اقتصادي براي نقد عملكرد قانونگذاري و سياسي مجلس در كشور ما بسيار مهم باشد تا در كنار عملكرد مطبوعات مجموعه اي مستقل از اساتيد حوزه و دانشگاه به صورت تشكيلاتي عملكرد مجلس را بررسي و هر سه ماه آن را به اطلاع مردم برسانند يا ضعف ها را به هيات رئيسه مجلس اطلاع دهند. اين حركت سبب مي شود تا هم مردم و راي دهندگان بيشتر و بهتر با عملكرد نمايندگان منتخب خود آگاه شوند و هم اينكه نمايندگان مجلس درصدد جبران ضعف هايي برآيند كه به دليل قرار گرفتن در فضاي خاص خود از آنها غافل نباشند. كاري كه مي تواند سبب ارتقا عملكرد نظارتي و قانونگذاري مجلس و نمايندگان منتخب شود.
كار نمايندگان مجلس فقط انداختن راي موافق مخالف و ممتنع نيست نظارت بر عملكرد دستگاههاي اجرايي در كنار تصويب قوانين راهگشا مهمترين وظيفه اي است كه قانون اساسي برعهده نمايندگان مجلس شوراي اسلامي قرار داده است
اگر نمايندگان مجلس واقعا خود را عصاره فكر ملت بدانند هيچگاه به دستگاه اجرايي اجازه فرار از قانون يا برداشتي غير قانوني از حساب ذخيره ملي نمي دهند
نظارت و ارزيابي بر عملكرد مجلس و نمايندگان منتخب نيازمند گروههاي سايه در ابعاد اقتصادي سياسي و فرهنگي است تا هم نمايندگان از عملكرد خود غافل نباشند و هم اينكه مردم در حوزه هاي انتخابيه به طور دقيقتر از نقاط قوت و ضعف نماينده خود در مجلس با خبر باشند
آقاي موسي الرضا ثروتي عضو كميسيون برنامه و بودجه : اگر نمايندگان هر دوره مجلس شوراي اسلامي بتوانند در چارچوب قانون اساسي حركت كنند قطعا كارنامه موفقي از عملكرد خود برجاي خواهند گذاشت زيرا طبق قانون مجلس بايد در عين استقلال راي تنظيم كننده قوانين امور جاري و نظارت كننده بر عملكرد دستگاهها باشد
دكتر حسن سبحاني استاد اقتصاد دانشگاه تهران و نماينده سابق مجلس : در ابعاد قانون گذاري و نظارت نمره اي بيشتر از 12 به مجلس هشتم نمي دهم
آنچه كه مجلس هشتم در تصويب لايحه هدفمندكردن يارانه ها از خود نشان داده اين است كه متاسفانه آنها از مساله حساس مهم و خطير اقتصاد ايران امروز شناخت نداشتند و جاي علت ها و معلول ها را عوض كرده اند
نمايندگان مجلس هشتم نتوانستند به طور دقيق سازوكار مالي استفاده از پول گران كردن حامل هاي انرژي مشخص را كنند

اشاره :
مصاحبه اي كه در زير مي خوانيد از جمله مصاحبه هايي است كه از ويژگي خاصي برخوردار است .
در اين مصاحبه انسان با فردي مواجه مي شود كه علاوه بر مسئوليت دولتي به علت دارا بودن يك مسئوليت اجتماعي از نزديك با مسايل و مشكلات اجتماعي و مردم با حوزه كاري دولتي اش آشنا مي شود.
دكتر هومان نارنجي ها مدير كل فرهنگي و پيشگيري ستاد مبارزه با مواد مخدر داراي مدرك عالي از دانشگاه سنت جورج انگلستان و دفتر كنترل مواد مخدر و جرايم سازمان ملل متحد است . او اين ويژگي منحصربه فرد را دارد كه كنار يك مسئوليت دولتي يك مسئوليت اجتماعي و مردمي نيز دارد. او مدير كلينيك رازي طب هم هست . و همين مسئوليت باعث شده است كه از نزديك با مسايل و مشكلات مردم معتادان و پدر و مادرهاي معتادين همسران معتادين فرزندان معتادين و...آشنا بشود.
بسم الله الرحمن الرحيم
آقاي دكتر نارنجي ها شما مدير كل فرهنگي و پيشگيري ستاد مبارزه با مواد مخدر هستيد. من مي خواهم سئوالي متفاوت از سئوالهايي كه از شما مي شود بكنم درباره اعتياد و مواد مخدر شعارها و آمارهاي زيادي داده مي شود همه اظهار نارضايتي مي كنند ابراز نگراني مي كنند اما كمتر راهكار مي دهند. من مي خواهم بي پرده از شما سئوال كنم . در كشور هلند حشيش آزاد است . در فروشگاههاي رسمي شهر. در رستورانها و كافه هاي هلند حشيش فروخته مي شود. علت اينكه ايران از اين الگو استفاده نمي كند چيست
سئوال خوبي كرديد. تحقيقات درباره آزادسازي مواد آن هم مواد كم خطرتر انجام شده است . اروپائيها به آن مي گويند مواد ملايم تر. در اين زمينه كار شده است مسئولين ايراني هم در اين باره كار و تحقيقات كرده اند.اين طرح جواب نداده است . به عنوان مثال دركشور فرانسه سه ميليون معتاد به مشروبات الكلي داريم . مشروبات الكلي هم به وفور و آزادانه در فرانسه فروخته مي شود. آزادسازي هر نوع مواد مخدر باعث شيوع بسيار زياد و اعتياد غيرقابل كنترل مي شود . هم اكنون در كشور ما زير 2 در صد حشيش مصرف مي شود . اگر ما حدود يك ميليون و پانصد هزار نفر معتاد داشته باشيم تنها دو در صد حشيش مصرف مي كنند.
من منظورم از سئوال بالا اين نبود كه شما مثل كشور هلند حشيش را آزاد كنيد بحث من اين است كه چرا از تجربه هلند استفاده نمي كنند مثلا در مورد ترياك شما به جاي حشيش ترياك را آزاد كنيد. اگر ترياك آزاد شود شيشه و كراك رواج پيدا نمي كند
هلندي ها هم هنوز نتوانسته اند با آمار و منطق به دنيا نشان بدهند كه طرح آنان مفيد بوده يا نه . هنوز هلندي ها نتوانسته اند ثابت كنند كه آزادسازي حشيش جلوي بروز اعتياد به ساير مواد مخدر خطرزا را بگيرد. هنوز تنها كشور در دنيا كه اين طرح را اجرا كرده و حشيش را آزادانه مي فروشد هلنداست

اما تا امروز هلندي ها اعلام ناموفق بودن اين طرح را نكرده اند. اين طرح هم اكنون در هلند اجرا مي شود و اگر ناموفق بود طرح را متوقف مي كردند و خريد و فروش حشيش راممنوع مي كردند.
درست مي فرماييد.و اما دولت هلند اعلام موفق بودن اين طرح را هم نكرده است . هنوز اين طرح نتوانسته به عنوان يك طرح الگو يا تجربه موفق به ساير كشورها ارائه شود.
يكي از اشكالات طرح هلندي قانوني كردن مصرف مواد مخدر است . در هلند بسياري از دانش آموزان و دانشجويان با همين قانون حشيش مصرف مي كنند. نتيجه اين قانون اين است كه ما دستي دستي جوانان و نوجوانان خودمان را حشيشي مي كنيم . و اين اتفاق هم مي افتد.به همين دليل اگر شما به عنوان يك شهروند اروپايي بخواهيد فرزندتان را مدرسه بگذاريد بايد بگرديد تا يك مدرسه اي را پيدا كنيد كه دانش آموزان حشيشي در آن كمتر باشد. البته اين آزادسازي به علت اين بود كه در هلند مصرف ماري جوانا بالا بود دولت هلند ناچار شد به جاي ماري جوانا حشيش را آزاد كند. دولت هلند معتقد است كه نبايد مصرف كننده مواد مخدر را مجرم قلمداد كرد. دولت هلند معتقد است وقتي شما يك معتاد يا يك مصرف كننده مواد مخدر را مجرم مي كنيد خود به خود زمينه ساير جرايم در كشور را هموار مي كنيد زندانها را پر مي كنيد معتادين را با ساير جرايم و مجرمين در زندانها آشنا مي كنيد. دولت هلند مي گويد ما به جوان و نوجوان خودمان مي خواهيم بگوييم شما مجرم نيستيد. شما اگر بخواهيد در لندن يك مدرسه راي فرزندتان پيدا كنيد بايد دنبال مدرسه اي بگرديد كه در آن حشيش نيست . دانش آموز حشيشي كمتر است . به سادگي نمي توانيد يك مدرسه پيدا كنيد كه در آن حشيش كمتر باشد. اين مشكل تمام اروپا است .
ايراني بالاترين مصرف ترياك در جهان را دارد.اين آمار رسمي است كه همين امروز منتشر شده است . چرا ترياك كوپني را براي سالمندان آزاد نمي كنيد
تمام دولتهاي جهان به اين نتيجه رسيده اند كه بايد مصرف مواد مخدر كنترل شده در كشور داشته باشيم . يعني دولتها بايد نظارت بر مواد مخدر داشته باشند. ما يك مرحله پيشرفت داشته ايم . ما آمده ايم مراكز رسمي ترك اعتياد راه انداخته ايم . يك معتاد در شرايط حاضر مي تواند با اطلاع از اينكه مجرم نيست و قانون از او حمايت مي كند مي تواند به مراكز ترك اعتياد مراجعه كند. قبلا اين طور نبود. معتاد به مركز ترك اعتياد مراجعه مي كرد دستگير مي شد. مجرم شناخته مي شد. كلانتري دستبند مي زد و او را روانه زندان مي كرد. اين مشكل در كشور ما رفع شده او حالا خيلي بهتر شده است .
در شرايط حاضر با كلانتري ها و دادسراها درزمينه معتادين خود معرف و مراجعه كننده به مراكز ترك اعتياد مشكلي نداريد
خير اگر معتادي بيايد مراكز درماني پرونده تشكيل بدهد او را اگر در خيابان دستگير كنند اگر بگويد من در فلان مركز ترك اعتياد پرونده دارم هيچ كس حق دستگيري او را ندارد. البته اين قانون شامل خريد و فروش مواد مخدر نمي شود. مرحله دوم درمان اين بود كه بيائيم از خير درمان معتاد خطرناك بگذريم . آمديم به معتاد پرخطر گفتيم آقا
شما معتاد هستي بيا و سرنگ يك بار مصرف بگير و برو تزريق بكن . از سرنگ مشترك استفاده نكن . آموزشهاي لازم را به آنها بدهيم و مي دهيم . بعضي از همين معتادان پرخطر هم وقتي خسته مي شوند مي آيند براي ترك اعتياد. فرصت سوم اين بود كه معتاداني را كه براي ترك اعتياد مراجعه نمي كنند اين گونه معتادان هميشه در خطر هستند. معتادي كه براي ترك اعتياد مراجعه نمي كند هميشه در خطر دستگيري است . هميشه در خطر سكته كردن قرار دارد. برخي از سالمندان اعتقادي به ترك كردن ندارند. مخصوصا ترياكي هاي سالمند حاضر به ترك نيستند. مي گويند اين آخر عمري ديگر چه نيازي به ترك داريم .
تا اين تاريخ از عمرم ترياك كشيده ام از اين به بعد هم ترياك مي كشم . جهنم ! هر چه باداباد. اين دسته از افراد توجه ندارند كه چه راه پر خطري را پيش مي روند. درست است كه ما همسايه افغانستان و بزرگترين توليدكننده ترياك هستيم . درست است كه مرغوبترين ترياك در افغانستان توليد مي شود اما ترياكي كه به دست مصرف كننده ايراني مي رسد ناخالص ترين ترياك است . پودر استخوان خون گوساله گريس استات سرب چاي جوشيده گل شده و پودر شده پودر فيلم راديولوژي نوار كاست پودر شده و... اينها را با ترياك قاطي مي كنند و به مصرف كننده مي دهند. بنابراين يك ترياكي انواع زباله ها و مواد سمي را وارد معده و روده و ريه اش مي كند به اين خيال كه دارد ترياك مي كشد. ما در صدد ايجاد فرصت هاي ترك اعتياد براي معتادان هستيم . كه ميل و رغبت ترك اعتياد به معتادان بدون انگيزه هم داده شود. شربت ترياك بمراتب بهتر از ترياكهايي است كه ترياكي ها از قاچاقچي ها مي خرند و به انواع و اقسام خطرات هم دچار مي شوند.

حداقل سن براي ارائه شربت ترياك به ترياكي هاي سالمند چند سال است 60 سال است يا بالاتر ....
وزارت بهداشت در مركز تحقيقات و مطالعات اعتياد خودش دارد تحقيق مي كند تا براي چنين معتاداني سقف سني معين كند تا به آنها شربت ترياك داده شود. اين كار در دانشگاه تهران در حال انجام است و دارند به يك پروتكلي مي رسند. هنوز به نتيجه نرسيده اند. قرار است شربت ترياك به معتادان داده شود.
« شربت ترياك » تحت پوشش بيمه به معتادان داده خواهد شد. نحوه تحويل شربت ترياك به معتادان چگونه است
فعلا معتادان و درمانهاي دارويي اعتياد تحت پوشش بيمه نيست . تا اين لحظه . ولي بابت خدمات درماني يا بابت تحويل « شربت ترياك » از معتادان پول گرفته مي شود. به هيچ وجه مجاني نخواهد بود. چون تجربه نشان داده هيچ خدمات مجاني و بدون هزينه اي براي افراد مفيد نيست . هيچ كاري نبايد رايگان باشد. معتاد براي اينكه قدر درمان را بداند بايد حتما هزينه پرداخت كند.
حدود هزينه هاي درمان يك معتاد چقدر است
هزينه هاي درمان بسيار پايين تر از هزينه هاي مصرف موادمخدر است . به طور ميانگين هزينه مصرف يك معتاد در ماه حدود 400 هزار تومن است . معتادان شيشه يا كراك هزينه مصرفشان خيلي بالاست . برخي از معتادان شيشه و ترياك تا سقف 5 ميليون تومان در ماه مصرف شيشه دارند . الان ديگر اعتياد فقط مال طبقات پايين جامعه نيست . يك زماني مي گفتند معتادان از طبقه پايين و فقير جامعه هستند الان سرمايه داران هم به آمار معتادان جامعه اضافه شده اند. كراك براي مصرف كننده تا 600 هزار تومان هزينه دارد . كراك گرمي 20 هزار تومان است . الان ما معتاداني داريم كه روزانه يك گرم كراك استفاده مي كنند . در مقابل اين هزينه ها هزينه مراجعه به كلينيك هاي ترك اعتياد حدود 200 هزار تومان است . البته اين حداقل هزينه است معتاد پر خطر هزينه هاي درمان و ترك اعتيادش بيشتر است . مثل ساير بيماريها.
يك تصور در ميان معتادين به ترياك وجود دارد آنها مي گويند اگر ما ترياك را ترك كنيم سكته مي كنيم جواب شما چيست
سكته براي همه چه ترياكي و چه غيرترياكي اتفاق مي افتد. اگر قرار است كسي بر اثر اختلالات قلبي و عروقي سكته كند ربطي به ترياك يا ترك ترياك ندارد. وقوع سكته از نظر علم پزشكي اصلا ربطي به ترياك ندارد. البته اگر كسي خودسرانه اقدام به ترك ترياك بكند و بيماري قلبي هم داشته باشد در معرض خطر سكته قلبي قرار مي گيرد . كسي كه 3 تا رگش بسته است قطعا بايد با نظارت پزشك كلينيك ترك اعتياد درمان بكند. اين شايعات از طريق قاچاقچيان موادمخدر پخش مي شود. آنها اين شايعه را پخش كرده و مي كنند كه معتادين اقدام به ترك نكنند و به درمان نپردازند و تا آخر عمر مشتري قاچاقچيان موادمخدر باقي بمانند.
علاوه بر اين تصور ترياكي ها تصور ديگري هم دارند. آنها مي گويند ترياكي مريض نمي شود مرض قند نمي گيرد سرطان نمي گيرد. ترياك سموم بدن را آب مي كند و از اين قبيل حرفهالله

ترياك تنها كاري كه مي كند درد را بويژه در سنين بالا پنهان مي كند. ترياكي ها سرطان مي گيرند بيماريهاي پيشرفته استخواني و مفصلي مي گيرند بيماريهاي قلبي و عروقي مي گيرند ولي درد كه اولين علامت بيماري است براي ترياكي بوجود نمي آيد. از نظرش پنهان مي ماند. ترياكي فقط با سكته متوجه بيماري اش مي شود. بيماراني هستند كه سرطان معده گرفتند و ترياك نگذاشت از سرطانش مطلع شود و سرطان پيشرفته شد. قند در يك فرآيند مصرف ترياك موقتا كم مي شود ولي درمان بيماري قند ترياك نيست . شما اگر يك ليتر سركه هم بخوريد فشارتان مي افتد قندتان به شدت پايين مي آيد. بنابراين ترياك جزو درمان نيست . اما اثرات موقت دارد. در درازمدت بيماريها در فرد ترياكي پيشرفت مي كند . ما معتاد داشتيم كه قندش به 700 رسيده بود .
فردي كه ديابت دارد با مصرف ترياك نمي تواند درمان كند. هيچ كدام از تصورات مردم درباره ترياك صحت ندارد. مثلا بيماراني كه براي افزايش توان جنسي از ترياك استفاده كرده و مي كنند من نمونه بيماري دارم كه 18 سال است رابطه جنسي بين او و همسرش قطع شده است . 3 درصد از معتادان ما به علت افزايش توان جنسي از ترياك استفاده كرده اند. البته ترياكي چه به خيال افزايش توان جنسي ترياكي شده است و يا به هر دليل ديگري ترياكي شده باشد خود به خود بر اثر مصرف ترياك دچار بي ميلي شديد نسبت به رابطه زناشويي مي شود. معتادان مصرف كننده ترياك قطعا ميل جنسي شان كاهش پيدا مي كند.
كلينيك هاي ترك اعتياد زير نظر چه نهادي هستند
كلينيك هاي ترك اعتياد زير نظر سه بخش كار مي كنند. بخش دولتي بخش خصوصي و بخش مردمي . كليينيك هاي دولتي در يد اختيار سازمان بهزيستي و وزارت بهداشت هستند. اين دو سازمان متولي درمان علاوه بر اينكه خود كلينيك دارند به بخش هاي خصوصي هم مجوز تاسيس كلينيك درمان اعتياد مي دهند. بنابراين مراكز خصوصي از بهزيستي و وزارت بهداشت مجوز مي گيرند. كلينيك هاي معتبر بايد پروانه داشته باشند. يعني از بهزيستي و وزارت بهداشت مجوز داشته باشند. پروانه كلينيك بايد در محل ديد عموم نصب شده باشد. كلينيك هايي كه پروانه ندارند غيرمجاز هستند و در رديف افراد كلاهبردار مي باشند. مردم نبايد به هر كس كه ادعاي روشهاي درماني ترك اعتياد مي كند اعتماد كنند. مردم نبايد به چنين مراكزي مراجعه كنند.
كشور نمونه موفق در مبارزه با اعتياد را مي توانيد نام ببريد. كدام كشور در جهان موفق تر از بقيه كشورها در مبارزه با اعتياد است
موفقيت ها نسبي بوده است . ايران در تمام دنيا به عنوان يك كشور موفق در حوزه كشفيات مواد مخدر است . سازمانهاي بين المللي به اين مسئله اذعان دارند. برخي كشورها در درمان معتادين سرآمد هستند. برخي ديگر از كشورها در پيشگيري از اعتياد موفق هستند. نروژ سوئيس و سوئد از جمله موفق ترين كشورها در سلامت مردمشان از اعتياد و مشكلات رواني و فقر و... هستند. اعتياد در اين كشورها پائين ترين حد است . سوئيس در زمينه درمان هم بهترين و موفق ترين كشور دنيا است . اعتياد با فقر و بيكاري رابطه دارد. اعتياد با ساير آسيب هاي اجتماعي رابطه دارد.
نظر شما درباره « قليان » چيست
من به مردم توصيه مي كنم قليان نكشند. هم اكنون قليان هاي معسل به بازار آمده است . اين توتون ها تفاله توتون هاي آسيب ديده آفت زده داراي آلودگي هاي قارچي و باكتريايي هستند. اينها را مي آيند از كارخانه هاي توليد توتون مي خرند و مي آورند معسل مي كنند يك سري مواد افزودني مي زنند و در قالب توتون مي فروشند. يك قلياني امروز در قالب مصرف قليان كلي ماده شيميايي و اسانس و مواد زائد وارد ريه هايش مي كند. دودي كه وارد ريه مي شود از طريق قليان حدود 50 نخ سيگار است .
قلياني ها مي گويند اين حرفها تبليغات است و مي خواهند ما را بترسانند. آنها معتقدند قليان خطرش از سيگار و هر نوع مواد مخدري كمتر است . آنها مي گويند آب موجود در قليان باعث مي شود نيكوتين هاي سيگار وارد آب شوند و به ريه وارد نشوند.

اين حرفها خيالات است . دود قليان وارد ريه مي شود. مقداري از آن وارد آب مي شود اما حجم وسيعي از دود وارد ريه مي شود. شاهدش دودي كه فرد قلياني از دهان خود بيرون مي دهد.
علاوه بر اينها فرد قلياني از طريق ذغال قليان كربن وارد ريه مي كند . به هرحال هم سيگار و هم قليان ضرر دارد . 75 درصد معتادان ما زير سن 19 سالگي سيگار را شروع كرده اند . عقل سليم حكم مي كند كه بپذيريم سيگار يك زنگ خطر ورود به ساير اعتيادها است . كسي كه كراك مي كشد از سيگار شروع كرده است تا به كراك رسيده است . قطعا وقتي شما با افراد سيگاري دوست مي شويد به اعتياد گرايش پيدا مي كنيد.
پدر و مادرها بايد به فرزندانشان اين آموزش ها را بدهند كه سيگار نكشند با سيگاري ها دوستي و معاشرت نكنند. پدر و مادرها نبايد غافل باشند. برخي از پدرها و مادرها خيال مي كنند معتاد شدن مال بچه همسايه است . بچه آنها معتاد نمي شود. بچه ها همه در معرض خطر هستند. هيچ خانواده اي نبايد دچار غرور بشود و بگويد بچه من معتاد نمي شود. بچه من و شما هم مي تواند معتاد شود. فقط بچه همسايه نيست كه معتاد مي شود.
گرايش به شيشه چگونه در ايران بوجود آمد
از كجا شروع شد
قاچاقچيان مواد مخدر براي روحيات مختلف خوراك مي دهند. وقتي اكس در ايران بوجود آمد قطعا عده اي به سوي آن گرايش پيدا كردند بويژه افرادي كه در پارتي هاي شبانه شركت مي كردند. خوشبختانه بر اثر آگاه سازي خيلي خوبي كه در اين زمينه صورت گرفت بر اثر تلاشي كه رسانه ها در زمينه « اكس » به كار بردند گرايش به سمت اكس به شدت كاهش يافت .
مردم بايد نسبت به مضرات شيشه مثل اكس آگاهي پيدا كنند. برخي از ترياكي ها از ترياك به كراك و از كراك به شيشه معتاد شده اند.
چرا ترياكي ها از ترياك به شيشه اعتياد پيدا كردند چرا ترياك را رها كردند
در ارتباط با شيشه يك تبليغات سويي شده است . ترياك فرد را به سمت خمودگي گوشه گيري انزوا و اصطلاحا پائين آوردن سوق مي دهد. شيشه برعكس ترياك معتاد را دچار يك سرخوشي كاذب مي كند. شيشه كاملا مقابل ترياك است . يكي ديگر از تبليغاتي كه درباره شيشه كردند اين بود كه شيشه اعتياد نمي آورد. اين حرف كاملا غلط است . تبليغ بعدي اين بود كه شايع كردند شيشه مرفين را از بدن مي شويد. ترياكي هاي را فريب دادند و گفتند : ترياكي هستي مي خواهي تركي كني برو شيشه بكش . هم خوبي هم اعتياد نداره هم راحت مي توني مرفين را بگذاري كنار اصلا ضد مرفين است .

در حالي كه همه اين حرفها شايعات قاچاقچي ها است . شيشه اصلا ضد مرفين نيست . اينها تبليغات سو بود. معتاد يك عمله با اين تبليغات سو تبديل به معتاد دو عمله شد. ترياكي بود حالا شيشه اي هم شد.
نكته بعدي اينكه مصرف ترياك و شيشه به بدن فشار زيادي مي آورد. ترياك بدن را پائين مي آورد شيشه بدن را بالا مي برد. بدن در اين دوگانگي از نظر قلبي ريوي كليوي هرموني و.... دچار آسيب مي شود. يك سري علائم مثبت مي گيرد يك سري علائم منفي . اينها باعث مي شود به بدن فشار زياد وارد شود و همين باعث سكته زودرس و مرگ ناگهاني مي شود.
درباره اين نكته كه شايع كرده اند شيشه شادي افزاست توضيح بدهيد.
شيشه اورانيوم ندارد كه بتواند منابع شادي را در بدن ايجاد كند اما به صورت دوپينگي تمام منابع شادي را به صورت كاذب در بدن شما ايجاد مي كند. به عبارت ديگر شما منابع شادي يك ماه خود را با مصرف شيشه در چند ساعت پيش خور مي كنيد. بنابراين هرچه بيشتر منابع شادي خود را پيش خور كنيد بعدها دچار افسردگي و انزواي شديدي مي شويد. بدن انسان يك حجم محدودي از منابع شادي افزا دارد. شيشه تمام منابع شادي افزاي بدن را پيش خور مي كند. و شما بعدا بدون منبع شادي مي مانيد. شيشه منابع شادي بدن را تخليه مي كند.
درباره داروهاي دوپينگي كه به طور رسمي در فروشگاه ها فروخته مي شوند توضيح بدهيد. ضررهاي مصرف اين نوع داروها چيست
برخي از ورزشكاراني كه از قرص هاي دوپينگي استفاده مي كنند اعتياد به مواد مخدر هم دارند. اشكال كار ما اين است كه كميته ملي دوپينگ و تشكيلات مرتبط با اين مسئله اين چهارچوب را براي نوجوانان ما روشن نمي كنند كه تو اگر قرار است ورزش كني و يك رژيم غذايي داشته باشي چه دارويي بايد مصرف كني . داروهاي مجاز بايد براي ورزشكاران مشخص شود. مصرف آنها هم بايد تحت نظر پزشك تغذيه ورزشي انجام گيرد. هم اكنون بازار مصرف داروهاي دوپينگي خطرات بي شماري را براي جوانان در پي دارد. مردم بايد مواظب بدن خودشان باشند. داروهاي غيرمجاز مصرف نكنند. دقت كنند آبليموي غير مجاز آب زرشك غير مجاز كه فقط با نمك و رنگ شيميايي تهيه شده مصرف نكنند. نمك نخورند نوشابه هاي گازدار نخورند. از قند پرهيز كنند. چربي ها بويژه فست فودها سم بدن است . چيپس و پفك سم براي بدن است . استفاده نكنند. مردم بايد ياد بگيرند به بدن خودشان احترام بگذارند. به سلامت بدنشان احترام بگذارند.
شما مدير كلينيك رازي طب هم هستيد. يك نمونه از مراجعين ترك اعتياد را شرح حالش را براي خوانندگان روزنامه توضيح بدهيد.
مراجعين به « كلينيك رازي طب » چندين طيف هستند بعضي از آنها باعث دلخوشي و خوشحالي ما مي شوند بعضي هم در مرحله سخت هستند. به عنوان مثال مادري فرزندش را به كلينيك مي آورد و مي گويد فرزندم ديشب لباسهايش بوي سيگار مي داد من از همين الان او را به كلينيك شما آورده ام براي اينكه مي گويند اعتياد از سيگار شروع مي شود. چه كار كنم . با فرزندش صحبت مي كنم مي گويد : با رفقايم يكي دو هفته است كه تفريحي سيگار مي كشيم . از اينكه يك مادر اينقدر حساس و بيدار است و سريعا مداخله كرده و نسبت به سرنوشت فرزندش حساسيت به خرج داده از اين مادر تشكر بايد كرد. از آن طرف مادري مراجعه مي كند سه سال است فرزندش دارد تزريق مي كند هنوز خبر ندارد. بين اين دو مادر ببينيد چقدر تفاوت وجود دارد. بچه را مي آورند كلينيك ما بررسي مي كنيم مي بينيم بچه دو سه سال است معتاد تزريقي است . مادر دنبال مهمانيهاي خودش بوده و از تربيت فرزند غافل مانده است . طول مدت درمان 3 تا 6 سال است . معمولا افراد بعد از 3 سالگي براي ترك مراجعه مي كنند . تهراني ها بيشترين مصرف كننده ترياك كراك و شيشه هستند. شيشه بيشترين مصرف را در بين تهراني ها دارد. در شهرستانها فقط ترياك و كراك مصرف مي شود.
مردم بايد ياد بگيرند چيزي كه برايشان ضرر دارد مصرف نكنند. ترياك كراك شيشه قليان و سيگار براي بدن ضرر دارد. چيپس و پفك و نمك و فست فوت ها هم براي بدن ضرر دارد. مردم بايد فرهنگ مصرف سالم را پيدا كنند
75 درصد معتادان ايران زير سن 19 سالگي سيگار را شروع كرده اند . عقل سليم حكم مي كند كه بپذيريم سيگار يك زنگ خطر ورود به ساير اعتياد است
تهراني ها بيشترين مصرف كننده « شيشه » در كشور هستند
هيچ خانواده اي نبايد دچار غرور شود و بگويد بچه من معتاد نمي شود
دودي كه از طريق قليان وارد ريه فرد قلياني مي شود برابر با دود 50 نخ سيگار است
ترياكي كه در ايران خريد و فروش مي شود ناخالص ترين ترياك دنيا است
قرار است به معتادان سالمند شربت ترياك داده شود
اعتياد با فقر و بيكاري رابطه مستقيم دارد