بخش خبري: آيتالله هاشمي رفسنجاني به مناسبت روز 13 شهريور و"روز تعاون"، در نوشتاري به بيان ديدگاه خود پرداخته و برداشتهاي سطحي و تفكرات افراطي را از موانع رونق تعاونيها توصيف كرده است.
متن كامل ديدگاه ايشان به مناسبت روز تعاون بدين شرح است:
تعاونوا علي البر و التقوي
تعاون از مصدر "تفاعل" دو معناي لغوي و اصطلاحي دارد كه در هر معنا روح همكاري نهفته است و از لحاظ فرهنگ، ريشه در تاريخ زندگي اجتماعي بشر دارد.
سير تدريجي زندگي انسانها از غارنشيني انفرادي به شهرنشيني اجتماعي نشان ميدهد كه ابناي بشر تعاون و همكاري همنوعان را ضرورت اجتناب ناپذير تداوم حيات خويش ميدانند و در اين راستا تعاملات را از سطوح قبيلهاي و جغرافياي ملي كه كشور ناميده ميشود، فراتر گرفتهاند و به جامعه بين الملل ميانديشند و تأسيس مجامع و مراكز جهاني مانند كشتي راني، هواپيمايي، آژانس هستهاي و... شاهدي روشن براي اين رويكرد ميباشد.
جمهوري اسلامي ايران نيز در نخستين ماههاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي در جمع خبرگان تدوين قانون اساسي توجه عميقي به مقوله تعاون براي رونق جامعه مخصوصاً در بعد اقتصادي كرده و اين توجه در بازنگري سال 1368 نيز مورد تاكيد قرار گرفته است، اما متأسفانه برداشتهاي سطحي از بندهاي مربوطه و بعضاً تفكرات افراطي در دو مقوله دولتي كردن امور و بخش خصوصي، نگذاشت تعاونيها رونق بگيرند و آن مطالب جنبه عملياتي به خود نگرفتهاند.
با توجه به اهميت موضوع، مجمع تشخيص مصلحت نظام، در تدوين سياستهاي كلي و بعدها تدوين سند چشم انداز 20 ساله و حتي در اصلاح سياستهاي صدر و ذيل اصل 44 قانون اساسي، با تكيه برعقبه بسيار علمي و كارشناسي، نگاهي منطقي به مباحث مربوط به سه بخش دولتي، تعاوني و خصوصي كرده كه ماحصل آن، مصوبات بسيار مترقي است كه آن هم به خاطر مسائلي كه همگان ميدانند، همچنان بر روي كاغذ مانده و در مرحله اجرا چنان موانع و محدوديتهايي ترسيم شده كه متقاضيان فعاليت در بخش تعاوني به قول معروف عطايش را به لقايش ميبخشند.
درباره اهميت تعاونيها توجه همگان را به يكي از مشاهدات خويش در اولين سفرهاي خارجي پس از انقلاب جلب مينمايم كه در سفر به ژاپن ديدم كه شركت عظيم صنايع الكترونيكي سوني سرمايههاي خويش را از سهام تك تك مردم فراهم كرده كه با قطرات دارايي خويش دريايي را خلق كردهاند.
به ياد دارم كه در همايشي كه دو، سه سال پيش بسيج دانشجويي دانشگاههاي تهران در تالار علامه اميني دانشگاه تهران به خاطر تسريع در اجراي سياستهاي اصل 44 برگزار شده بود، شركت كردم و در آن همايش بسيجيان را كه يكي از اقشار ذي حق در جامعه ميدانم، ترغيب به ورود به بخشهاي مختلف اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي در قالب تعاونيها كردم. اما متأسفانه هيچ حركتي را در اين مسير حتي در دورنما هم نميبينم.
چينيها ضرب المثلي دارند كه ميگويند "به جاي اينكه به افراد هر روز يك ماهي بدهيد، به آنها تور ماهيگيري بدهيد تا خودشان صيد كنند." اين مثل در شرايط امروز جامعه ما مصداق كامل دارد.
متأسفانه جامعه را به فرهنگ اشتباه "همه يا هيچ" عادت دادهايم و عليرغم شعارهاي فراواني كه براي كم كردن تصدي گريهاي دولت ميدهيم، در عمل جامعه را به سمتي سوق ميدهيم كه حتي تقويت بخش خصوصي را ترويج سرمايهداري زالوصفتي مينا ميم.
درصورتي كه در مصوباتي كه به تأييد مقام معظم رهبري هم رسيده آمده است كه يكي از مصارف درآمدهاي حاصل از واگذاري ها، تقويت بخش تعاوني است تا مردم يا اقشار مختلف با تشكيل شركتهاي سهامي عام، هم براي كم كردن معضل بيكاري گام بردارند و هم با احساس مالكيت در راه ارتقاي كيفيت و به تبع آن رونق اقتصادي بكوشند.
بايد به اين نكته توجه داشته باشيم كه تشكيل تعاونيها و تقويت بخش خصوصي، نه تنها از مسئوليتهاي دولت نميكاهد، بلكه تبديل وظيفه اجرايي دولت به وظيفه نظارتي آن هم از جايگاه كلان باعث رشد بهره وري در كشور ميشود كه الان در مثلث انسان، منابع و ماشين يكي از ضعفهاي عمده ما ميباشد.
والسلام