سيب زميني همدان در مرز بحران
روزنامه جمهوري اسلامي
24/04/1391
سرويس خبر: اقتصادي
سيب زميني همدان در مرز بحران



نماينده خانه كشاورز استان همدان در خصوص وضعيت بازار سيب‌زميني بهاره همدان و مازاد اين محصول به مسئولان هشدار داد.
وضعيت كشت سيب‌زميني در همدان به گونه‌اي است كه در هر هكتار از زمين‌هاي استان به ميزان قابل توجهي محصول برداشت مي‌شود اما بي‌توجهي به ايجاد انبارهاي فني و مناسب نگهداري اين محصول موجب بهره‌وري ناكافي از محصول توليدي مي‌شود.
در استان همدان سالانه بين 22 تا 26 هزار هكتار سيب‌زميني در اراضي كشاورزي كشت مي‌شود كه اين امر موجب شده تا همدان به عنوان قطب اصلي توليد سيب‌زميني كشور محسوب شود.
در حالي كه استان همدان در جايگاه نخست توليد سيب‌زميني كشور قرار گرفته، اما كشاورزان اين استان هنگام برداشت محصول با مشكلات متعددي مواجه مي‌شوند.
نماينده خانه كشاورز استان همدان با بيان اينكه بر اساس آمار اعلام شده سيب‌زميني كشت بهاره امسال در همدان بين 450 تا 490 هزار تن توليد خواهد داشت، گفت: مصرف ماهانه سيب‌زميني در كشور 230 تا 250 هزار تن است.
ابراهيم سوزنچي با بيان اينكه در حال حاضر برداشت سيب‌زميني استان اصفهان نيز انجام شده و بخش كمي از آن باقي مانده است، گفت: بر همين اساس، كشاورزان همداني بايد محصول كشت بهاره را تا پايان مردادماه برداشت كنند.
وي با اشاره به اينكه هزينه تمام شده براي توليد هر كيلو سيب‌زميني 300 تا 305 تومان براي كشاورز است، گفت: كشاورزان محصول خود را 180 تا 200 تومان سرِ زمين بفروشند.
سوزنچي با تأكيد بر اينكه سيب‌زميني كشت بهاره همدان بايد تا پايان مردادماه برداشت شود، عنوان كرد: در اين شرايط با مازاد سيب‌زميني روبرو خواهيم شد و دولت به خريد تضميني اين محصول به قيمت 152 تومان اعلام شده، مجبور است.
وي با بيان اينكه تجربه نشان داده خريد تضميني سيب‌زميني فاجعه به بار مي‌آورد، عنوان كرد: محصول خريداري شده بايد معدوم شود اما دولت اين كار را نكرده و همان محصول را دوباره وارد بازار مي‌كند و بازار خراب مي‌شود و فاجعه به بار مي‌آيد.
نماينده خانه كشاورز همدان با بيان اينكه متأسفانه اين مشكل فقط به همدان مربوط مي‌شود، گفت: اما پيامدهاي آن منحصر به استان همدان نيست و به مشكل ملي تبديل خواهد شد.
سوزنچي با بيان اينكه مسئولان‌ ادعا مي‌كنند مرز عراق بسته است، گفت: صادرات سيب زميني همدان فقط محدود به عراق نيست و كشورهاي افغانستان و مسكو نيز با ايران تعامل دارند.
وي با اشاره به بدقولي‌هاي سابق مسئولان در پرداخت جوايز صادراتي تأكيد كرد: مسئولان بايد تضمين دهند كه به موقع جوايز را پرداخت كنند نه اينكه فقط وعده دهند.
وي گفت: وضعيت سيب‌زميني همدان مانند يك بيمار رو به موت است كه اگر امروز حال آن را در نيابيم فردا و پس‌فردا خيلي دير است.
وي نسبت به وقوع فاجعه در بازار سيب زميني به مسئولان هشدار داد و افزود: اگر مسئولان هر چه سريع‌تر اين بازار را تحت كنترل و نظارت نگيرند و چاره‌اي نينديشند با حجم اضافه محصول سيب‌زميني روبرو خواهيم شد و دولت مجبور مي‌شود با قيمت 152 تومان، 150 تا 200 هزار تن محصول مازاد را خريد تضميني كند كه اين كار فقط هزينه‌اي است بر دوش دولت و به نفع كشاورز نيز نيست.
نماينده خانه كشاورز همدان از نظارت و كنترل ضعيف بازرگاني گلايه كرد و گفت: قيمت فعلي هر كيلو سيب‌زميني 180 تا 200 تومان است اما تا زماني كه به دست مصرف‌كننده برسد به نرخ بيش از 500 تومان مي‌رسد، پس نقش بازرگاني و تعزيرات چيست و اين دستگاه‌ها در اين زمينه چه كاركردي دارند؟
وي با اشاره به افزايش هزينه‌هاي توليد از جمله افزايش نرخ گازوئيل و فشار آن به كشاورزان عنوان كرد: در سال اول هدفمندي يارانه‌ها قرار بود در تنفس به سر ببريم اما نه‌تنها تنفس نداريم بلكه به تنگي نفس و خفگي هم دچار شده‌ايم.
وي هشدار داد: ‌اگر امروز وضعيت بازار سيب‌زميني همدان ساماندهي نشود در چند سال آينده در تهيه بذر سيب‌زميني نيز با مشكل مواجه خواهيم شد.
سوزنچي ريشه تمام اين مشكلات را بخشي به بازار و بخشي هم به عدم سرمايه‌گذاري صحيح و مثبت در بخش كشاورزي مربوط دانست.
اما در نگاهي به مشكلات كشاورزان اين بخش بايد گفت كه امسال سيب‌زميني كاران با مشكل ديگري كه همان گراني كودهاي شيميايي بود، مواجه شدند و كود را نيمه يارانه‌اي و آزاد تهيه كردند كه اين امر سبب شد هزينه توليد سيب‌زميني افزايش يابد و كشاورزان را با مشكل مواجه كند.
نماتد سيست طلايي نيز يكي ديگر از مشكلات سيب‌زميني كاران است چراكه اين بيماري محصول سيب‌زميني را تهديد مي‌كند.
نبود صنايع تبديلي و تكميلي محصول سيب‌زميني در همدان نيز از ديگر مشكلات اين بخش است چراكه در حال حاضر سيب‌زميني همدان نام و نشاني ندارد.
هنوز دروازه‌هاي عراق به روي سيب‌زميني همدان بسته است، خبري از جايزه صادراتي براي اين محصول نيست كه بايد اين را نيز بايد به دغدغه‌هاي سيب‌زميني كاران اضافه كرد.

تنها بازار عراق براي صادرات سيب‌زميني كافي نيست و بايد بازار ساير كشورهاي همسايه به خصوص روسيه را نيز براي صادرات محصول سيب‌زميني همدان مهيا كرد.
در نگاهي ديگر به وضعيت سيب زميني همدان گفته‌هاي مدير صنايع تبديلي سازمان جهاد كشاورزي استان همدان حاكي از آنست كه انبارهاي كاملاً فني نگهداري سيب‌زميني در استان همدان وجود ندارد.
محمدرضا شهسواري با اشاره به وجود انبارهاي سنتي نگهداري سيب‌زميني در استان همدان اظهار داشت: اين انبارها به دليل اينكه با روش‌هاي قديمي احداث شده‌اند شرايط فني مورد نياز براي نگهداري محصول را ندارند.
شهسواري افزود: در راستاي ساماندهي انبارهاي فني سيب‌زميني، ايجاد انبارهاي فني جديد و بهسازي انبارهاي سنتي مورد توجه قرار گرفته است.
وي با بيان اينكه در خصوص مشخصات انبارهاي فني مطالعات زيادي انجام و در اين راستا الگو و طرح‌هاي مناسبي فراهم شده گفت: اطلاعات در قالب‌هاي مختلف سي‌دي، كتاب و بروشور در اختيار متقاضيان قرار گرفته است.
وي با تأكيد بر اينكه انبارهاي فني بايد بر اساس اصول و فنون خاص احداث شوند، پيش‌بيني كرد در صورت ساخت انبارهاي فني مناسب در استان همدان به راحتي بتوان ضايعات سيب‌زميني را از 25 درصد به كمتر از پنج درصد كاهش داد.
مدير صنايع تبديلي سازمان جهاد كشاورزي استان همدان با بيان اينكه بايد در استان همدان حداقل 82 انبار فني سيب‌زميني ساخته شود، گفت: تمركز اين انبارها بايد در شهرستان‌هاي همدان، بهار، رزن و كبودراهنگ باشد.
محمدرضا شهسواري احداث 82 انبار فني را مستلزم دو اقدام اساسي دانست و گفت: متقاضيان بايد با علم و اصول فني ساخت انبار كاملاً آشنا شوند و آن را در اجراي طرح به طور كامل به كار گيرند و مسئولان و سيستم بانكي استان همدان نيز با اعمال امتيازات و اولويت به سرمايه‌گذاري، به اين موضوع توجه ويژه داشته باشند.
اين كارشناس با اشاره به اينكه در ساماندهي اساسي و مناسب نياز به انبارهاي فني بيشتري است، اظهار داشت: متوسط ظرفيت هر انباري پنج هزار تن است.
شهسواري از وجود هفت انبار فني نگهداري سيب‌زميني در استان همدان خبر داد و گفت: ظرفيت تقريبي اين انبارها 31 هزار تن است و 15 انبار ديگر با ظرفيت 73 هزار و 600 تن در حال پيگيري و احداث است.
وي با بيان اينكه انبارهاي فني موجود فاقد سيستم سرمايشي بوده و كاملاً فني نيستند، اظهار داشت: بدون سيستم سرمايشي امكان نگهداري سيب‌زميني در بلندمدت وجود ندارد و در هفت انبار موجود تنها بسته‌هاي كنترل رطوبت و هوادهي صورت مي‌پذيرد.
وي با اعلام اينكه 34 انبار سنتي با ظرفيت 64 هزار تن در استان همدان وجود دارد، افزود: طبق اطلاعات سال 88 ظرفيت مورد نياز انبارهاي فني نگهداري سيب‌زميني استان همدان حدود 312 هزار تن است.
مدير صنايع تبديلي سازمان جهاد كشاورزي استان ادامه داد: از يك ميليون تن محصول توليدي سيب‌زميني حدود 45 درصد آن توليد تابستانه است كه مستقيماً وارد بازار شده و 312 هزار تن از آن كه برداشت پاييزه است نياز به انبار دارد.
محمدرضا شهسواري احداث انبارهاي فني نگهداري سيب‌زميني را بسيار ضروري دانست و افزود: با توجه به اينكه ضايعات سيب‌زميني در هيچ صنعتي به كار برده نمي‌شود و هر ساله مقدار زيادي از اين محصول دور ريخته مي‌شود توجه به اين موضوع امري ضروري و اجتناب‌ناپذير است.
رئيس اداره بررسي و نظارت بر طرح‌هاي كشاورزي استان همدان نيز با بيان اينكه همدان از استان‌هاي پيشرو در توليد سيب‌زميني است، گفت: توليد سالانه يك ميليون تن از اين محصول تمهيدات لازم براي نگهداري و فروش محصول را مي‌طلبد.
نسرين بياناتي نگهداري محصولات سيب‌زميني و ايجاد صنايع تبديلي براي فرآوري اين محصول را از موارد مهم دانست و اظهار داشت: ايجاد صنايع تبديلي به دليل نياز به سرمايه‌گذاري‌هاي با استقبال روبرو نمي‌شود.
بياناتي سورت و بسته‌بندي محصول سيب‌زميني را از موارد بسيار مهم در بسته‌بندي فرآورده‌هاي خام محصول دانست و افزود: ترويج و گسترش اين امر بسيار ضروري است.
وي از صدور مجوزهاي سورت و بسته‌بندي سيب‌زميني در استان همدان خبر داد و گفت: لازمه صدور اين مجوزها وجود انبارهايي است كه بر طبق اصول و استاندارد ساخته شوند.
وي با بيان اينكه سردخانه‌هاي بالاي صفر دماي مناسبي براي نگهداري محصول سيب‌زميني هستند، اظهار داشت: ايجاد اين انبارها مزاياي فراواني از جمله كاهش بسيار بالاي ضايعات محصول را به همراه دارد و امروزه فرهنگ ايجاد انبارهاي فني به جاي انبارهاي سنتي و نيمه سنتي در بين كشاورزان نهادينه شده است.
بياناتي اضافه كرد: تاكنون مجوز احداث 79 سردخانه براي نگهداري محصول سيب‌زميني توسط سازمان جهاد كشاورزي استان همدان صادر شده كه از اين تعداد 59 مورد سردخانه بالاي صفر، يك مورد زير صفر و 19 مورد سردخانه دومنظوره بوده است.
ناگفته پيداست كه توجه به رونق توليد محصول سيب‌زميني و بهبود شرايط نگهداري اين محصول نه تنها ضرري را عايد استان همدان نمي‌كند بلكه اهميت دادن به اين مقوله در كاهش شمار بيكاران و فارغ‌التحصيلان دانشگاهي نقش اساسي دارد.
نيم نگاهي به صادرات سيب زميني در چند سال اخير حاكي از كم لطفي صادركنندگان به بازار عراق دارد زيرا نبود تجهيزات سورت و بسته‌بندي و بي‌علاقگي صادركنندگان به بهره گيري اين صنايع سبب شده تا مرزهاي شمالي و غربي عراق به صادرات سيب زميني به اين كشور در شكلي مناسب و متناسب با ذوق عراقي‌ها روي آورند و اين بازار را از آن خود كنند.
از سوي ديگر ساخت انبارهاي فني نگهداري سيب‌زميني سرمايه‌گذاري زيادي نياز دارد كه خارج از توان كشاورزان خرد است و تشكل‌هاي كشاورزي بايد با ورود به اين مقوله اين خلا را پر كنند.
* هزينه تمام شده براي توليد هر كيلو سيب زميني بيشتر از قيمت خريد است
* وضعيت سيب زميني همدان مانند يك بيمار رو به موت است كه اگر امروز حال آن را درنيابيم فردا و پس فردا دير است
* نماينده خانه كشاورز همدان:
* در سال اول هدفمندي يارانه‌ها قرار بود در تنفس به سر ببريم، اما نه تنها تنفس نداريم بلكه به تنگي نفس و خفگي هم دچار شده ايم

http://www.jomhourieslami.com/1391/13910424/13910424_18_jomhori_islami_eghtesadi_0007.html